БЕРНУЛЛИ ЭФФЕКТІЛЕРІ (латынша «еффектус – әсер, орындау») – 1738 ж. швейцар математигі әрі физигі Даниил Бернулли (1700–1782) ашқан сұйық (не- месе ауа) ағынынының жылдамдығы мен қысымы арасындағы тәуелділікке не- гізделген тәжірибелерден байқалатын қызғалықты әсерлер. Бұл тәуелділік бойынша: егер су немесе ауа ағынының жылдамдығы аз болса, онда ағынның қысымы үлкен болады; егер әлгі ағынның жылдамдығы үлкен болса, онда ағынның қысымы аз болады. Сызбаларда көрсетілген құбылыстар осы принципке негізделген. Ауа ағыны шардың астыңғы жағынан жоғары қарай бағытталғанда шардың ағын аумағынан тысқары ауытқып кетпеуі де әлгі принципке негізделген. Ауа ағыны айнала қоршаған ауадан жылдамырақ болғандықтан, ол ағынның
Воронкадағы шарикті орап Тәжірибе жасау. а – шашыратқыш; б – жақын ілінген ағатын ауа ағынының жолы жеңіл шарлар арасындағы ауа ағыны; в – D жылжымалы (D). С нүктеде – ағын жылдам, пластина арасына ауа үрленгенде ол С пластинаға қарай қысым аз. жақындайды.
қысымынан аз болады. Сол себепті айнала
Ауа ағыны кішкене шарды көтеріп
ұстап тұрады қоршаған ауа шарды қысымы аз аймақ – ағынға қарай ығыстырады, сол себепті шар ағын
аймағынан тысқары шығып кете алмайды. Сызбалардағы тәжірибелеросы принциппен түсіндіріледі.