“Педагогика-психология” мамандығының жалпы мінездемесі
- Коррекциялық дамуы
- Консультациялар
“Педагогика-психология” мамандығының жалпы мінездемесі. Педагог-психологтың басты мақсаттары: оқытушылық, ғылыми-методикалық әдіс, әлеуметті — педагогикалық, тәрбиелік, мәдени ағартушылық және меңгерушілік болады.
Коррекциялы – дамушы қызметі – Коррекция қазақ тілінен латын тіліне аударғанда – “өзгешелік, жөндеу” деген мағынаны білдіреді. Ал “даму” – ол жаңа көтеріліп жатқан сатымен жүру. Мысалы: оңайдан қиынға көшу, төменгі сатыдан жоғарыға көшуді айтамыз.
Коррекциялық дамушы қызметтермен жұмыс істеу үшін, ең алдымен даму диагностикасын, білім деңгейін, дағдыларын, жеке адам тұлғасын білу қажет. Оның жұмысында, ол өзіне бағыт бағдар болып саналмайды, керсінше эффекті ұжымдық жұмыс амалы болып табылады.
Коррекциялық дамушы мұғалім педагогтың қызметі: білім беру, жаттықтыру немесе консультация арқылы өткізу керек. Білім беру туралы нарықтық “оқытушылық және мәдени-ағартушылық қызметі” бөлімінде жазылған. Жаттықтырушы амал- нарықты немесе белгілі бір дағды немесе шеберлігін: арақатынаса алу. Мысалы: тіл табыса алу, профессионалды қасиеттердің жақсы дамуы үшін.
Консультация беру – педагог-психологтың мәдени түрде оқушымен, оның ата-анасымен, немесе топпен тіл табыса алуы.
Консультациялар – жеке немесе топтық болады. Педагог-психолог консультация негізінде мынадай сұрақтарға жауап беруге көмек береді – сабақтағы жаман үлгерімі, баланың мінез- құлқы, қарым-қатынасы туралы, бала бойында оқуға деген құштарлық қызығу, мұғалімдердің шеберлігін арттыру, шеберліктерін дамыту, 11-ші сынып оқушыларына мамандық таңдауына көмек көрсету, отбасындағы қарым-қатынасты жақсарту.
Дубровинаның мәліметтері бойынша, педагог-психологтар жиі: Мектеп администрациясына мұғалімдерге, оқушыларға (сабақ үлгеріміне байланысты) ата-аналарға (бала тәрбиесі жөнінде), жеке топтарға (өзін-өзі тәрбиелеу жөнінде) консультация береді.
Консультация беру – жеке өзі бөлек сапа болып тек ХХ ғасырдың 50 жылдары бөлінген. Бұл уақытқа дейін ол психотерапияның сапасы болған.
Психотерапиядан басқа ол білім берумен байланысты. Консультация педагог-психолог сау адаммен қарым-қатынасады, сол кеде ол адамның активтіленуіне, адамның мүмкіндігіне негіз салады. Адамның дамуы тек қана оған білім берумен шектелмейді, консультантпен жақсы қарым –қатынас тудырды, соның арқасында адам өздігінен дамиды.
Консультация алатын адаммен жақсы қарым-қатынас туғызу. Осы кезде адам маңызды мәселелерді қозғамайды, және адам қаншалықты осының бәрін ашылып айтатын болса, осыған байланысты қорытынды шығарады. Ал бала ашық білу үшін, ол маманға сенуі керек, сондықтан ара-қатынас бұл жұмыста өте маңызды. Консультацияның баламен (үлкен адаммен) жақсы қарым-қатынаста болу себебі бар. Педагог-психологтың кәсіби іс-әрекетін дамыту және түзету жолдарын анықтау. Кәсіби іс-әрекет жетістігін арттыруды, ғылыми негізделген бағытпен жүргізу. Коррекционды-дамыту іс-әрекеті. Оқытушы мәдини ортаны қалыптастырушы. Ғылыми-әдістемелік іс-әрекеті. Әлеуметтік-педагогикалық іс-әрекеті. Басқару іс-әрекеті. Білім беру процессінің психологиялық қамтылуы.
Әдебиеттер:
- Селье Г. От мечты к открытию. М. 1987.
2.Феофраст. Психология личности. М.1982
3.Люблинская А.А. Мұғалімге бастауыш мектеп оқушысының психологиясы жөнінде. А.,1981 ж.
4.Немов Р.С. Психология в 3-х книгах. Кн.1. Психология образования. М. Владос,1998 ж.
5.Столяренко Л.Д. Основы психологии. –Ростов-на-Дону, 1996.
- 6. Джемс У. Многообразие религиозного опыта. М. 1992.
7.Гамезо М.И., Домашенко И.А. Атлас по психологии. – М., 1996.