Египеттің табиғи және географиялық жағдайы Нил өзені, оның су режиміне және қолдан жасалған суару жүйелеріне сипаттама. Нил аңғарының Климаты, табиғи байлығы, өсімдік және жануарлар дүниесі. Нил аңғары — ежелгі егіншілік ошақтарының бірі.
Нил аңғарының қоныстану процесі. Египет халқының қалыптасу мәселесі. Ежелгі Египет тарихының дәуірленуі.
Ежелгі Египет тарихы бойынша деректердің негізгі түрлері: заттай ескерткіштер, ежелгі египет жазуының документтері египеттіктердің халықтық ауыз әдебиетінің шығармалары, Ежелгі Шығыстың басқа елдерінің Египет тарихы бойынша жазба деректері, антикалық авторлардың шығармалары. Ежелгі египет ескерткіштерін іздестіру мен зерттеудегі жаңалықтар.
ХУШ г. соңы — XIX ғ. басында Египет тарихын зерттеудің басталуы. Ежелгі египет иероглификасының оқылуы. XIX-XX ғг. шет елдік египтологиядағы, басты жетістіктер. Египтологияның орыс мектебінің құрылуы. КСРО-дағы египтологияның дамуы.
Египет цивилизациясының көнелігі, Нил аңғарындағы палеолит, мезолит, неолит ескерткіштері. Тарихи дамудың ежелгі уақыттан бастап египет тарихы басталғанға дейіңгі аралығындағы үзіліссіздігі. Египет дамуының б.э.д. Ү-ІҮ мың жылдықтардағы экономикалық, әлеуметтік, саяси дамуының ерекше белгісі. Рулық құрылыстың ыдырау процесі және таптық қоғам мен мемлекеттің пайда болуы. Нил аңғарындағы біріккен египет мемлекетінің құрылуы.
Ерте патшалық: кезеңінің сипаттық белгісі, Ежелгі патшалық дәуірі. Б.э.д, ІІІ мың жылдықта орталықтанган египет мемлекетінің құрылуы. ІІІ-ІУ династиялардың билігі Ұлы пирамидалардың салынуы. Ежелгі патшалық кезеңіндегі Египеттің экономикалық өрлеуі. Ежелгі египет егіншілік және қолдан суару жүйесінің қалыптасуы. Қолөнер және сауда байланысы.
Египеттің әлеуметтік дамуы. Мүліктік теңсіздіктің өсуі.
Қүл иеленушілік қатынастардың дамуы. Үстем тап және оның қоғамдағы жағдайы. Әлеуметтік қарама-қайшылықтар.
Фараон және оның деспоттық билігі. Мемлекеттік аппараттың құрылуы, оның негізгі мекемелері. Діни идеологияның патшаны және патша билігін күдайға теңеуі. Египеттегі абыздар ролі.
Ежелгі патшалық кезеңіндегі Египеттің әскери саясаты, Себептері, бағыттары және египеттіктердің әскери жорықтарының мақсаты. Саяси бытыраңқылықтың күшеюі, Ежелгі патшалықтың соңында Египеттің номдарға бөлінуі.
Бірінші өтпелі кезең. Гераклеопольдің Фивымен күресі. Фивының жеңісі және елдің бірігуі.
Орта патшалық тұсында Египеттің экономикасы мен қуатының өсуі. XI-ХП династиялар билігі. Жаулап алынған елдерді қанау және соғыс саясаты. Таптық және әлеуметтік құрылымның күрделенуі. Құлдықтың дамуы. Әлеуметтік қайшылықтың күреске ұласуы. Кедейлер мен құлдардың
халық көтерілістері. Египет гиксостар билігінде.
Египеттіктердің гиксостармен күресі және оларды ел территориясынан қуу. ХУШ династия фараондарының жаулап алулары және қуатты египет империясының құрылуы. Жаулап алынған территориялардың интенсивті түрде қаналуы. Ежелгі египет экономикасының гүлденуі. Таптық және әлеуметтік құрылымындағы өзгерістер. Мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру. Армия және әскери іс.
Египет абыздары және Аменхотеп ІУ /Эхнатон/ діни-саяси реформалары. Реформаның жойылуы және XIXдинастия билігіне көшу. Жаулап алушылық саясаттың жаңадан өрлеуі. Рамсес ІІ.
Хетт -египет соғыстары. Египет XXдинастия тұсында. Шет елдіктердің шабуылы. Елдегі әлеуметтік қайшылықтардың шиеленісуі. Абыздардың күшеюі және Фивы теократиясының билігі. Египеттің Жаңа патшалықтың соңындагы құлдырауы және әлсіреуі.
Египетті ливиялықтардың жаулап алуы. Эфиоптар мен ассириялықтар Египеттегі өкімет басында. Елдегі саяси орталықтардың көптігі және оның бытыраңқылығы. Египеттің халықаралық беделінің төмендеуі.
Саистың өрлеуі және елдің ХХУІ Саис династиясы билігінде жаңадан бірігуі. Оның сыртқы және ішкі саясаты. Египеттің гректермен байланысы.
Б.э.д. УП-УІ ғ.ғ. Египеттің экономикалық, әлеуметтік, саяси жэне мәдени дамуының негізгі процестері.
Египет діні және оның өмірінің әр түрлі жақтары мен мәдениетке тигізген әсері. Мифология. Басты табынатын қүдайлар. Эхнатонның бір құдайға табынушылықты еңгізуге тырысуы.Табынуды ұйымдастыру. Храмдар және абыздар.
Ежелгі египеттіктердің жазуы және оның сипаттық ерекшелігі. Ежелгі египет әдебиеті: оның жанрлары және оның көрнекті шығармалары. Египет бейнелеу және сәулет өнерінің жетістіктері, оның ерекшелік белгілері. Египет канондары және жаңашылдығы. Амарна өнері және оның маңызы.
Египеттіктерде ғылыми-тәжірибелік білімнің пайда болуы. Білім беру жүйесі. Математика, астраномия, медицина саласындағы египеттіктердің жетістігі. Ежелгі Египет мәдениетінің әлемдік мәдениеттің дамуындағы орны және маңызы.
Египеттің табиғи және географиялық жағдайы Нил өзені, оның су режиміне және қолдан жасалған суару жүйелеріне сипаттама Нил аңғарының Климаты, табиғи байлығы, өсімдік және жануарлар дүниесі. Нил аңғары — ежелгі егіншілік ошақтарының бірі.
Нил аңғарының қоныстану процесі. Египет халқының қалыптасу мәселесі. Ежелгі Египет тарихының дәуірленуі.
Ежелгі Египет тарихы бойынша деректердің негізгі түрлері: заттай ескерткіштер, ежелгі египет жазуының документтері египеттіктердің халықтық ауыз әдебиетінің шығармалары, Ежелгі Шығыстың басқа елдерінің Египет тарихы бойынша жазба деректері, антикалық авторлардың шығармалары. Ежелгі египет ескерткіштерін іздестіру мен зерттеудегі жаңалықтар.
ХУШ г. соңы — XIX ғ. басында Египет тарихын зерттеудің басталуы. Ежелгі египет иероглификасының оқылуы. XIX-XX ғг. шет елдік египтологиядағы, басты жетістіктер. Египтологияның орыс мектебінің құрылуы. КСРО-дағы египтологияның дамуы.
Египет цивилизациясының көнелігі, Нил аңғарындағы палеолит, мезолит, неолит ескерткіштері. Тарихи дамудың ежелгі уақыттан бастап египет тарихы басталғанға дейіңгі аралығындағы үзіліссіздігі. Египет дамуының б.э.д. Ү-ІҮ мың жылдықтардағы экономикалық, әлеуметтік, саяси дамуының ерекше белгісі. Рулық құрылыстың ыдырау процесі және таптық қоғам мен мемлекеттің пайда болуы. Нил аңғарындағы біріккен египет мемлекетінің құрылуы.
Ерте патшалық: кезеңінің сипаттық белгісі, Ежелгі патшалық дәуірі. Б.э.д, ІІІ мың жылдықта орталықтанган египет мемлекетінің құрылуы. ІІІ-ІУ династиялардың билігі Ұлы пирамидалардың салынуы. Ежелгі патшалық кезеңіндегі Египеттің экономикалық өрлеуі. Ежелгі египет егіншілік және қолдан суару жүйесінің қалыптасуы. Қолөнер және сауда байланысы.
Египеттің әлеуметтік дамуы. Мүліктік теңсіздіктің өсуі.
Қүл иеленушілік қатынастардың дамуы. Үстем тап және оның қоғамдағы жағдайы. Әлеуметтік қарама-қайшылықтар.
Фараон және оның деспоттық билігі. Мемлекеттік аппараттың құрылуы, оның негізгі мекемелері. Діни идеологияның патшаны және патша билігін күдайға теңеуі. Египеттегі абыздар ролі.
Ежелгі патшалық кезеңіндегі Египеттің әскери саясаты, Себептері, бағыттары және египеттіктердің әскери жорықтарының мақсаты. Саяси бытыраңқылықтың күшеюі, Ежелгі патшалықтың соңында Египеттің номдарға бөлінуі.
Бірінші өтпелі кезең. Гераклеопольдің Фивымен күресі. Фивының жеңісі және елдің бірігуі.
Орта патшалық тұсында Египеттің экономикасы мен қуатының өсуі. XI-ХП династиялар билігі. Жаулап алынған елдерді қанау және соғыс саясаты. Таптық және әлеуметтік құрылымның күрделенуі. Құлдықтың дамуы. Әлеуметтік қайшылықтың күреске ұласуы. Кедейлер мен құлдардың
халық көтерілістері. Египет гиксостар билігінде.
Египеттіктердің гиксостармен күресі және оларды ел территориясынан қуу. ХУШ династия фараондарының жаулап алулары және қуатты египет империясының құрылуы. Жаулап алынған территориялардың интенсивті түрде қаналуы. Ежелгі египет экономикасының гүлденуі. Таптық және әлеуметтік құрылымындағы өзгерістер. Мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру. Армия және әскери іс.
Египет абыздары және Аменхотеп ІУ /Эхнатон/ діни-саяси реформалары. Реформаның жойылуы және XIXдинастия билігіне көшу. Жаулап алушылық саясаттың жаңадан өрлеуі. Рамсес ІІ.
Хетт -египет соғыстары. Египет XXдинастия тұсында. Шет елдіктердің шабуылы. Елдегі әлеуметтік қайшылықтардың шиеленісуі. Абыздардың күшеюі және Фивы теократиясының билігі. Египеттің Жаңа патшалықтың соңындагы құлдырауы және әлсіреуі.
Египетті ливиялықтардың жаулап алуы. Эфиоптар мен ассириялықтар Египеттегі өкімет басында. Елдегі саяси орталықтардың көптігі және оның бытыраңқылығы. Египеттің халықаралық беделінің төмендеуі.
Саистың өрлеуі және елдің ХХУІ Саис династиясы билігінде жаңадан бірігуі. Оның сыртқы және ішкі саясаты. Египеттің гректермен байланысы.
Б.э.д. УП-УІ ғ.ғ. Египеттің экономикалық, әлеуметтік, саяси жэне мәдени дамуының негізгі процестері.
Египет діні және оның өмірінің әр түрлі жақтары мен мәдениетке тигізген әсері. Мифология. Басты табынатын қүдайлар. Эхнатонның бір құдайға табынушылықты еңгізуге тырысуы.Табынуды ұйымдастыру. Храмдар және абыздар.
Ежелгі египеттіктердің жазуы және оның сипаттық ерекшелігі. Ежелгі египет әдебиеті: оның жанрлары және оның көрнекті шығармалары. Египет бейнелеу және сәулет өнерінің жетістіктері, оның ерекшелік белгілері. Египет канондары және жаңашылдығы. Амарна өнері және оның маңызы.
Египеттіктерде ғылыми-тәжірибелік білімнің пайда болуы. Білім беру жүйесі. Математика, астраномия, медицина саласындағы египеттіктердің жетістігі. Ежелгі Египет мәдениетінің әлемдік мәдениеттің дамуындағы орны және маңызы.
Әдебиеттер:
- История Древнего Востока.(Под. ред.В.И. Кузищина ) М. 2001.
- История Древнего Востока: Материалы по историографии.(Под. ред. В.И. Кузищина) М.1991
- История Древнего Востока. Т.1: Ранняя древность Т.2:Расцвет древних обществ.Т.3: Упадок древних обществ.(Под. редакцией И.М.Дьяконова , В.Д. Нероновой ) М.1989.
- Источниковедение историиДревнего Востока. (Под.ред.В.И. Кузищина )
- М. 1984.
- Хрестоматия по истории Древнего Востока (Под. ред. М.А.Коростовцева, И.С.Кацнельсона, В.И. Кузищина) Т. 1,2 М.1980
- Мифы народов мира: Энциклопедия (Под. ред. С.А. Токарева) М.1991
- Матье М.Э., В.К. Афанасьева, И.М. Дьяконов, В.Г. Луконин. Искусство Древнего Востока. М.1980.