Эксперименталды психология. Тестілеу

 

1.Психологиялық тестілеу туралы түсінік

2.Тест теориясының классикалық түрлері.

3.Қазіргі кездегі тестер теориясы.

Тестің беріктігі арқылы жеке бас әрекетінің қасиеті түсіндіріледі. Тест беріктігі-өлшеу аспабының дәлдік мінезде болуы. Тест беріктігінің эмпирикалық анықтамасы. Оны  психолог іс-әрекетінде практикада пайдалануға мүмкіндік береді.Тестер теориясы 1904-1927 жж Ч Спирмен мен Х Гулликсеномның (1950) «Ақыл-ой теориясының тесті» кітабында негізделген. Осы теорияға сәйкес t зерттелуші j алғашқы эмпирикалық алынған нәтижесі демек t_j , 2 құрылымды көрсетеді; Тj нәтижесінің ақикат белгісі және ej өлшемінің қателері. Бақыланған текстің белгісі ej=tj-Tj формуласы түрінде көрсетеді.Өлшеу қателігінің негізгі қасиеттері мына теңдіктермен берілген Ме=0, рее=0, ret=0 Қателіктер мен ақиқаттар арасындағы белгілер нөлге тең болады. Осылар (S²_t) бөліну негізінде алынған берілгенге дисперсия ақиқатының берілген тестер нәтижесінің (S²_T)  және дисперсия қателігінің берілгенің анықтауға болады. Нәтиженің дәлдік көрсеткішіне, бақыланған тестер белгісіне қатынас дисперсиясының ақиқат белгісіне қызмет етеді, демек S²_T/ S²_T. S²_T= S²_T-S²e, болғанда, (r_tt) коэфициент беріктігінің қасиетін қарастыруға болады.

 

r_tt=1-S²_T

       S²e

         Тест беріктілігі дисперсия қателігінің өсуінен төмендейді.

         Негізделу психометрикасында тест беріктігінің 3 әдіс  өзінің тиісті бағасын алды:

• Қайталанбалы тестілеудің әдісі (тест-ретест әдісі)
• Параллель эквивалентті тест формасының әдісі
• Тесті бөлу немесе бөлікке тарату әдісі

Тапсырма мақсаты Беріктілік коэффицетінің есебі, тесті 2 бөлікке бөлу «жұп және тақ» және тапсырманы бағалау.

Қажетті құралдар Микроколькулятор немесе ДЭЕМ, алғашқы нәтиже кесте (8.1.).

Равен тесті бойынша зерттеудің алғашқы нәтижесі (n=36)

(№80)

Берілген тапсырмада алынған мәліметтерді салыстыру анализі үшін барлық формуланы пайдалану керек.

1 )6 кестедегі есептерді 2 топқа бөлу

Тақ – (1,3,5 және т.б.) және жұп (2,4,6және т.б)

2) Әрбір жұп және  тақ топ есептерінің стандартты ауытқуларын және дисперсиясын, арифметикалық орташа үлкендігін есептеу керек.

3 )Пирсон  бойынша пайдалану (r,2-деп белгілеу)

4) (1) – (3) формулаларды қою

1) арифметикалық үлкендікті табу

2) Әрбір есепті р және g-ны табу

3) ( 5) формула үшін  S ²_p белгісін анықтау .

4) алынған санды (4) – (5) формулаға қою

Алынған барлық нәтижелерді  хаттамаға еңгізу керек.

Тестік тапсырмаларды талдау және өңдеу.

         Әр түрлі тестердің қорытындысын шығарып оларды психометриялық тестке қосу үшін алғашқы өңдеу жасау керек. Алғашқы өңдеу психометрикада алғашқы берілгендермен немесе ұпайлардың шығуына байланысты болады. Зерттеудегі барлық хаттамаларды жинағаннан кейін ең 1-ші 4 шешімнің қайсысына келетінін анықтау керек.

• Дұрыс жауап (n)-жауап сұраққа сәйкес.
• Дұрыс емес (н)- сұраққа дұрыс келмейді.
• Ұқыпсыз қарағаннан кейін бос жіберіліп кеткен тапсырма (н)
• Уақыт аздығына байланысты тапсырманы орындамау (Б) осыған қарап зерттеу қорытындысы былай п.б.

              П+М+А+Б=п

Мұнда п-тестегі жалпы сурет саны.

Хаттама дәлдігі үшін былай жазамыз:

N       N      N     N

П+ Н+ а+ б=N* n

 i=1  i=1         i=1

Алғашқы қорытынды алудың ең оңай тәсілі дұрыс сұраққа немесе жауапқа 1 ұпайдан беру. Сонда зерттелушінің қорытындысы Х=Н түрінде анықталады. Көптеген санақтарда дұрыс емес жауаптар саны да ескеріледі. Мыс: зерттеушінің жұмысының сапалылығын немесе диалогтың құнын анықтау үшін.

Тапсырманың қиындық индексі Nт дұрыс жауаптың % тең мәні

                                 Nт =Nn*100      (1)

                                         N

 

Екі түрлі тапсырмадағы қиындық индекстің стандарттық қажеттілігін анықтау үшін Макпемаридің критерийін қолдануға болады

                                 К²=(b-c)²       (2)

                                 b+c

Мұндағы в- тапсырмаларды дұрыс шешкен зерттеушілер саны с-1 на тапсырманы шешкен зерт саны

Екінші статистикалық көрсеткіш дискриминант  коэффициенті зерттеушінің нақты тапсырманы дифференциалданған бағалауды көрсетеді.

Жұмыс мақсаты

Тапсырманың қиыншылық индексімен дискременативті коэфиценті қабылдау құрал жабдықтары.

Микрокалькулятор немесе ДЭЕМ шартты белгілері бар таблицалар (қағаз, қарындаш)

Жұмыс шарты

Санақ студенттердің өздігімен есептелінеді мұғалім кеңес береді және дұрыстығын бағалап отырады.

Қиыншылық индексін есептеу.

Зерттеу қорытындысын анықтау үшін Равен тестін қолданамыз. Бұл тест 16 жас аралығындағы 80 адамға арналған Равен тесті перцептивті тест б.т. Ол ойлауға арналған. Тестің құрамында 5 тапсырма бөлімдері бар. Олар А дан Е-ге дейін латын әріпімен белгіленеді. Әрбір бөлімі 12 тапсырмадан бар.

Тапрсырма келесі бағытта орындалады.

1. Микроколькулятор көмегімен 36 тапсырманың қиындық индексін (1-ші) формулаға қойып анықтау.
2. Әрбір бөлімге байлысты қиындық индекісінің орташа есебімен анықтау.
3. Бөлім арасындағы статистикалық көрсеткіштің қиындық индексін (2-ші)формула көмегімен анықтау.
4. Әрбір бөлімдегі тапсырмалардың оптималды болып шыққан қиындық индексін белгілеу
5. Жеңілден қиынға қарай өсу ретімен әрбір серияны жеке жеке қою.

 

 

 

Ұсынылатын әдебиеттер:

1. Дружинин В.Н.Экспериментальная психология: Учебник для вузов:-СПб: Питер, 2005
2. Зароченцев К.Д., Худяков А.И.. Питер 2004 жылЭксперименталды психология: емтихан билеттеріне жауап
3. Рамуль К.А. Введение в методы экспериментальной психологии. Тарту, 2006
4. Крылов А.А., Маничева С.А. Практикум по общей экпериментальной и прикладной психологии. Питер 2009
5. Эксперименталды психология Сатиева Ш.С. Семей 2007