Экологиялық қауіпті факторлар

Қауіпті заттың не заттар тобының аты

Қауіпті заттардың көзі

Ағзаға тигізуі мүмкін әсері

Қауіпті заттардан қорғауға нұсқаулар

1. Ауыр металдар (Hg, Pb, Cd, As, Cu, Zn, Mn, Co, және т.б.)

Бояулар, шайынды сулар, қалдықтарды жағу, сынапты шамдар, автомашиналардың газдары, жасанды мата, пластмасса.

Cd – қаңқада өзгерістер, бұйрек аурулары;

As -терінің қатерлі ісігі;

Hg — жүйке жүйесін зақымдайды;

Pb — бүйрек, бауыр аурулары.

Ауыз суды тазалғыш фильтрден өткізу; суда еритін бояуларды пайдалану, көліктерді қорғасыннан тазартылған бензинмен қамтамасыз ету.

2. Ұшқыш органикалық қосылыстар

Еріткіштер, тазалағыш құралдар, дезинфекциялаушы заттар, бояулар, желім, пестицидтер, ағаш сүрегінің консерванттары

Хлорлы еріткіштер – қатерлі ісіктер, ісіктер

Галогенді көмірсулар – жүйке және жүрек тамыр жүйесін, бүйрек, бауырды зақымдайды иммунитетті төмендететін диоксиндердің организмде түзілуі, кемістіктер мен мутациялар туғызады

Қауіпті заттардан бас тарту, жақсы желденетін бөлмеде жұмыс істеу.

3.Формальде

гид

Пресстелген плиткалар, желім, кілемді жабыңдар

Тыныс алу мүшелерінің ауруы қатерлі ісік, бас айналу

Формальдегидті жақсы сіңіретін бөлме өсімдіктерін өсіру, қабырғаларға шлак (табиғи смола) жағу

4.Пестицид

тер

Пестицидтердің барлық түрлері

Ағзалардағы көптеген заттармен реакцияға түсіп,белгісіз қосылыстар түзуі мүмкін

5. Жану өнімдері (СО, NO₂6 CO₂6 SO₂ және т.б.)

Темеке түтіні, газ плиталары, автомобильдердің газдары

Тыныс алу жүйесі мүшелерінің аурулары, қатерлі ісіктер, бас ауруы

Темекіден бас тарту, мөлмелерді жақсы желдету, автокөлік жұмысын бақылау

6. Шаң

Дизельді транспорт, жылу электростанциялары, қалдықтарды жағу, тазартқыш құралдары жоқ өндіріс орындары

Аллергия, тыныс алу мүшелерінің аурулары

Ылғалды тазарту, желдеткіштерге торлы перделер тұту, бұзылған шаң сорғыштарды пайдаланбау

7. Асбест

Құрылыс материалдары, жылу изоляторлары

Аллергиялар, тыныс алу жүйесінің аурулары, қатерлі ісіктер (10 – 30 жылдан кейінгі эффект)

Асбесті тор материалдарды арнайы пленкалармен қаптау

8. Ауру туғызушы бактериалар

Ластанған және шаңданған бөлмелер

Асқазан, ішек аурулары

Сабынды ыстық сумен жуу, азық-түлікті жабық ыдыста сақтау, тоңазытқыштарды пайдалану

9. Күн сәулесінің жетіспеуі

Қалалар ауасының ластануы, күн тәртібінің (режим) дұрыс болмауы

Д витаминінің жетіспеуі

Таза ауада серуендеу

10. Радиация

Құрылыс материалдары, ядролық қаруды сынау, авариялар

Қатерлі ісік аурулары

Бөлмелерді желдету, таза азық-түлікті пайдалану, и ммунитетті күшейту.