|
Тоғыспалы ықпал |
Прогрессивно-регрессивная ассимиляция |
|
Қатар тұрған дыбыстардың өзара бірдей өзгеруі тоғыспалы ықпал деп аталады. |
Взаимное уподобление граничащих звуков называется прогрессивно-регрессивной ассимиляцией. |
|
1.Сөз түбірі үнді н дыбысына аяқталып, кейінгі сөз қатаң қ не к дыбыстарынан басталса, қатар тұрған н және қ, кдыбыстары айтылуда ң, ғ, г дыбыстарына айналады. |
Если корень слова оканчивается сонорным н, а присоединяемая морфема начинается глухими согласными қ или к, то конечный согласный корня произносится как н, а начальныесогласные прибавляемой морфемы озвончаются: қ -> ғ, к -> г, например:
На письме: Қазан-қап, Жирен -көк. В произношении: Казаң-ғап, Жирең-гөк. |
|
2.Егер сөздің түбірі қатаң с дыбысына аяқталып, жалғанатын морфема ұяң ждыбысынан басталса, онда көршілес екі дыбыс та айтылуда ш дыбысына айналады. |
Если корень слова оканчивается глухим консонантом с, а присоединяемаяморфема начинается звонким согласным ж, то оба граничащих согласных произносится как ш, например: На письме: Дос-жан, Бос жер. В произношении: Дош-шан, |