- Эксперименталды зерттеуге қарағанда корреляциялық әдіс ерекшелігі.
- Зерттеу нәтижесін өңдеу формалары.
Реттестіру корреляциясы.
rsСпирменнің реттестіру корреляциясы коэфициент есебі:
1)Қайсы екі белгінің немесе екі ирархия белгі ретінде А және В сәйкестендіруге болады.
2)Реттестіру ережесі бойынша ауыспалы А мағынасын реттестіріп,ең кіші 1 ранг есептеу.Реттестіріп бір бағанға рет ретімен қойып шығындар.
3)Келесідей В мағынасын реттестіру.Осыны екінші бағанға рет ретімен қою.
4)Үшінші бағанға d менA және В рангты есептеп қойып шығу.
5)Квадратқа әрбір айырмасын енгіздіру:d2
Осы мағынаны төртінші бағанға қою.
6)Σ d2 квадратты есептеп шығар.
7)Егерде бірдей реттеуші болса,онда оны түзету.
Т= Σ(а3-а)/12
Т= Σ(в3-в)/12
а-қайда болса әрбір топты бірдей дәрежені дәрежелеу бойынша.
А
в2-әрбір көлемді топты бірдей дәрежені дәрежелеу қатары.
В
8)rs формуласы бойынша коэфициент дәрежесін кореляциялау.
а)егерде бірдей дәреже болса
rs=1-6*Σd2
N*(n2-1)
Егерде бірдей дәреже болса
rs=1-6*Σd2+Ta+Tb
N*(n2-1)
Σd2-квадрат бағасын дәрежесіне реттестіру
Та және Тb – бірдей дәрежеге түзету
N-зерттеу көлемі бойынша реттестіру
9)XVI Таблица бойынша анықтау.
Берілген N1 критери бойынша rs.Егерде rs жоғары болса критери мағынасы немесе қосынды бойынша корреляция нақты 0 ден ерекше.
Реттестіру коэффицентінің корреляциялық тағайындалуы.
Спирменнің реттестіру корреляциянық әдісі екі белгі арасындағы корреляциондық байланыстың бағытталуын және арасындағы байланысты анықтауға көмектеседі.
Әдістің сипатталуы.
Реттестіру коррсляциясын есептеу үшін екі түрлі мағынасы болуы керек. Ол мынандай болуы мүмкін.
- Екі белгі, бір топта қарастырылғанды қайта қарастыру.
- Екі индивидуалды иерархияның белгісі, екі зерттелушіде бірдей белгілердің көрсетілуі.
- Екі топтық иерархияның белгілері.
- Индивидуалды және топтық иерархияның белгілері.
Бастапқыда көрсеткіштер белгілердің әр қайсысынан бөлек бір ретке келтіреді. Ереже бойынша белгінің аз мағынасына аз ранг есептеледі.
Болжамдар.
Болжам екі нұсқада болуы мүмкін. Біріншісі-бірші жағыдайға, екінші-қаған үш жағдайға жатады.
Болжамның бірінші нұсқасы:
Н0:ауыспалы А және Б арасындағы корреляция нольден өзгермейді.
Н1:ауыспалы А және Б арасындағы корреляция нольден өзгеше болады.
Болжамның екінші нұсқасы.
Н0: А және Б иерархиялар арасындағы корреляция нольден өзгермейді.
Н1: А және Б иерархиялар арасындағы корреляция нольден өзгеше болады
Критериді есептеу
- Таблицаға разрядтың аттарын енгізіп және соған байланысты эмперикалық жиелігін енгізу (бірінші баған)
- Әр эмпирикалық желіктін қасына теоретикалық жиелікті жазу керек (екінші бағанға)
- Эмперикалық және теоретикалық жиеліктің арасындағы әр түрлілігін, әр бір разрядтан санап, үшінші бағанға жазу керек
- Мына формула бойынша бас деңгейлерді анықтау
V=R-1
R-разряд белгілерінің саны
Егер V=1
- Алынған әр түрлі айырманының нәтижелігін квадратқа еселендіріп, төртінші бағанға жазу.
- Шыққан квадраттың айырмасын теоретикалық жиелікке бөліп шыққан нәтижелікті бесінші бағанға жазу
- Бесінші бағандағы нәтижені есептеп, шыққан сумманы x2эмп ретінде белгілеу.
- (Таблица бойынша анықтау)
Берілген санның «V» деңгейдегі айырмасы үшін критикалық мағынаны анықтау. Қосымша 1 IX таблица бойынша.
Егер x2эмп критикалық мағынадан кіші болса онда сандар арасындағы статистикалық дәлелдеуге болады.
Егер x2эмпкритикалық мағынаға тең болса және көп болса онда сандар арасындағы статистика дәлелденген болады.
Негізгі ұғымдар:реттестіру корреляциясы, болжам нұсқалары, өңдеу формуласы.
Ұсынылатын әдебиеттер:
- Дружинин В.Н.Экспериментальная психология: Учебник для вузов:-СПб: Питер, 2005
- Зароченцев К.Д., Худяков А.И.. Питер 2004 жылЭксперименталды психология: емтихан билеттеріне жауап
- Рамуль К.А. Введение в методы экспериментальной психологии. Тарту, 2006
- Крылов А.А., Маничева С.А. Практикум по общей экпериментальной и прикладной психологии. Питер 2009
- Эксперименталды психология Сатиева Ш.С. Семей 2007