XVII ғасырдағы Европалық психология

 

 

Буржуазиялық дәуірдің жалпы сипаты. Августин Авреля ойлары. Р.Декарттың  ілімдері. Араб психологиясының дамуы. ХII ғасыдағы психология дамуы.  Мақсаты: Студенттерге XVII ғасырдағы ғылымының даму тарихы туралы білім, дағдыларын қалыптастыру.

 

      XVIII ғ. Орта шенінен бастап әсіресе Францияда буржуазиялық революзиялны идеологиялық жағынан әзірлеуде математиктер Д.Дидро,

Ж.О. Ламатри . П.А.Голбах және Гельвеций аса маңызды рөл атқарды.

Олар сол кездегі Франциядағы саяси-әлеуметтік құрлыспен аяусыз күресті.

     XVIII ғ.Француз матерализмі-матерлалистік филосфияның дамуындағы жаңа бір тарихи саты, жоғарғы формасы болып табылады.

                 Француз матералистері матерализімнің  механистік формасын дамытты, бірақ олардың кейбіреулерінің көзқарасынан, мәселен Дидроның

Организімдердің дамуы байқалады. Бұл ілім бойынша, табиғат,материя бүкіл

Дүниенің себебі : ол өздігінше  өмір сүріп, әрекет етеді. Маселен,егер Декарт

Материяны қозғалысқа келтіретін құдай деп түсінген болса,Гольбах табиғат  өзінен өзі қозғалысқа келеді,материяның қозғалысы мәңгі, өйткені ол материяның өмір сүруінің тәсілі деп есептеді.

                    Ж.Ж.Руссо атақты жазушы, ойшыл, философтың пікірінше адам

Мәселесі үлкен роль атқарады.Оның жетістіктерін қағаз бетіне атақты жазушы Л.Н.Толстой мен И.Кант болды.

                    Ойшыл шынайы адамды былай сипаттайды ,қайырымды ,сезімтал, басқа адамның қайғысын түсінуге ,бөлісуге жанашыр қаблетті

Және көмек көрсете алады.

                    Руссо Эмиль немесе тәрбие туралы және Жаңа Элоиза роман

трактаттарында өзінің тәрбие туралы жаңа жүйелерін баяндайды. Ғылымда

бұл жүйе баланың психикалық жоғарғы бағаға ие болады.

          XVIII ғ.Францияда эмпирикалық психологияның қалыптасуы басталады.

Бұл процесс Локк теориясы және Декарттың адамның қалыптасуы білімі туралы тәжірибесінен пайда болды. Француз эмперикалық психологиясына үлес қосқан атақты ойшыл философтар:Ж.Ламетри, К.Гельвиций ,Д.Дидоро,

П.Голбак,  XVIII ғ. Тарихына Ұлы Француз ревалюциясы кіреді. Француз эмперикалық психологияның ағылшын психологиясынын айырмашылығы,адамның санасының белсенділігінің мәселесіне және сол қоғамдық жағдайға үйренуіне көңіл бөлген.

           Гельвецидің (1715-1771) зерттеумәселісі-ақыл ойдың тең еместігі неге байланысты.ма? Осы сұраққа жауап беру үшін Гельвиций психологиялық идеяны дамытқан.Адам туғаннан бастап сезімге және сенуді сақтау қасиеттерге ие. Р.Декарт (1596~1650). Декарттың жан мен тән туралы ілімі, дуализм. Декарттың рационализмі, психиканы санамен теңдестіру. Рсфлекс туралы ілім және оның тарихи мәні. Жан құмарлығы туралы ілім.

Б.Спиноза (1632-1677). ОЙлайтын тән туралы түсінік. Таным мен қабілеттілік туралы ілім. Аффектілер туралы ілім.

Т.Гоббс (1588-1679). Гоббс бойынша психиканың жалпы түсінігі, эпифеноменализм. Таным процесстері мен аффектілер, ерік пен қабілеттілік туралы ілім.

Дж.Локк (1632-1704). Эмпирикалық психологияның бастауы .Локктың туа біткен идеяларға қарсы болуы. Алғашқы және екінші қосымша қасиеттер. Дж.Локктың ассоцианизмі мен сенсуализмі. Локктың психологияның кейінгі дамуына әсері.

Г.Лейбниц (1646-1716). Апперцепция туралы ілімі. Санасыз психикалық құбылыстар туралы түсінік. Эмпиризмді сынау. Лейбництің психология дамуына әсері.

XVII ғасырдағы психология дамуының нәтижесі.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *