Психология ерте заманнан келе жатқан гылым саласының бірі. Оның дүниеге тұңгыш келген жері — Греция. Психологиялық ойдың ең алгаш бейнесі мифологиялық тұргыда дамыды. Мифология адамның қауымдық сананың алгашқы қалыптасуының корінісі. Ол ешбір құбылыстың шыгу себебін ашпайды. Мифологиялық козқарасына білімсіздік, аңқаулық, алданушылық, соқыр, наным-сенім кездеседі. Мифология адамзаттың рухани мәдениетінің ең коне формасы. Онда білімнің діни сенімнің бастамасы онер мен адамның қасиеттер бейнеленді. Миф (аңыз, ертегілер) сананың әлі жетілмеген біртұтас формасы болып табылады.
Дін — дүниеге козқарастың шындық дүниені бұрмалар, бейнелендіруші формасы. Дін дүниені о дүние және бұл дүние деп болген. О дүние бізден тыс корінбейтін дүние. Ал бұл дүние коріп білуге болатын табигат дүниесі.
Діни сананың негізі — сенім. Дін екі болімнен тұрады.
- Диахроника — откен заман туралы айтады.
- Синхроника — бүгін және болашақ туралы.
Қолданған әдебиеттер
1.Философия Ә.Х.Тұрынбаев.
2.Философия Досмұхамед Кішібеков.Ұлықпан Сыдықов.
3.История психологии А.Н Ждан.
Ежелгі Грециядагы мифологиямен күрес саласынан “ Дүниеде не 1? ” деген сұрақ туындады. Күлтенгіннің жогарыда коп аспан, томенде қара жер пайда болганнан бері деген созі сын тысқа жазылып 6-гасырдан бүгінге келген, Алла тагаладан Пайгамбарымыз Мұхаммед арқылы берілген.Түнді- жамылгы қылықтың, күндізгі — тіршілікке жараттық, үстіңе жеті қабат кок құрық, жар-қырагын шырақ деген. Қагиданы құран кәрім арқылы мәңгілікке қолданган. Адамзат таңгажайып жаратылыс, оны қарапайым немесе күрделі гылыми тәжірибе арқылы танып білуге болады. Жалпы дүниежүзілік діннің дін үшке болсек хрестиан, будда, ислам. Әр адамның жүрегі о бастан туылысымен-ақ жаратушуның бар екенін сенуге бейімдеген.
Кез келген адамды омірге келісімен озінің ата-анасы туылган ортасына қарай Иуди, христиан немесе отқа табынушы етеді. Елбасымыз: “ Ислам біріктірілген сипаттагы ілім, ислам басқаның сезіміне тозіммен қарауга шақырады. Діннің адамдары бір-біріне қарсы қоятын емес, бір-біріне табыс-тыратын бастауды іздеген абзал ” деген.
Ислам діннің мааңызы мен тәрбиелік мәнін әлемдік деңгейде ой толгаган ұлы тұлганың озі де мойындады.К.Маркс құранды оқып оның тәрбиелік мәніне терең бойлаган.Құранды Гете неміс тілінде, Пушкин орыс тілінде олеңге қосқан.
Психологиялық ойлардың дамуы сол заманда омір сүрген ойшылдың козқарастары мен жаңалықтары негізінде оріс алды. Августин Батыстың шіркеу әкесінің ішінен шыққан 13-гасырдың феодалдық қогамның дамуына орасан зор үлес қосқан негізгі шыгармалары. Исповедь және құдай қаласы туралы. Августин бойынша — құдай ең жогаргы болмыс. Құдайда мәңгілік озгермейтін идеал болады. Олар әлемге тәртіпті орнатады. Адам бүкіл болмысымен құдайга тәуелді дін козқарасты жақтады.
Аквинский реализм багытының окілеті тұтастықтың негізі — сенім мен ақылда деді. Аристотельдің идеясына сүйеніп, мүмкіндік пен шындықты жақтайды. Кез келген зат материямен форманың бірлігі құдайдын бар екенді-гін
- Қозгалыс алгашқы қозгалысқа түрткі болган құдай
- Себеп, ягни себепсіз ми нәрсе жоқ.Алгашқы себеп ол құдай деді
- Мүмкіндік пен шындық. Мүмкіндікті шындыққа айналдырган ол да құдай.
- Дүниеде барлыгы әсем, тамаша ол да құдайдың құдіреттілігінен жасалган
- Барлық заттар бір-бірімен байланысты ол да құдайдың құдіреттілігі деп біледі.
Қолданған әдебиеттер
1.Философия Ә.Х.Тұрынбаев.
2.Философия Досмұхамед Кішібеков.Ұлықпан Сыдықов.
3.История психологии А.Н Ждан.