Тұрсын хан, Тұрсын Мұхаммед сұлтан

Тұрсын хан, Тұрсын Мұхаммед сұлтан (т. ж. б.—1627)— қазақ ханы, Ташкенттің билеушісі. (1613-1627). Жалым сұлтанның ұлы. Хафиз Таныштың «Шаарф-наме-ий шахи» атты еңбегінде Жалым сұлтан мен оның екі ұлы Баба сұлтанның қолынан қаза тапқандығы айтылады. Аштархан (Жанилер) әулетінен шыққан Бұхар хандығының билеушісі имамкули ханның көмегіне сүйенген Тұрсын хан Есім ханмен күрес жүргізді. Есім хан Тұрсын ханнан жеңіліп, Шығыс Түркістан
26-85
билеушісі Абд әр-рахымның ордасына кетуге мәжбүр болды. ортағасырлық «имамкули хан наме» атты шығарма авторы ның мәлімдеуінше Тұрсын ханның ордасы Ташкентте болған жә не ол сонда өз атынан теңге соқтырған. оның билігі тұсында Ташкент, Түркістан, Сығанақ, Созақ, Сауран, Сайрам, Әндіжан т.б. қалалар қазақтардың иелігінде болды. Есім хан қырғыздардан құралған жасағымен Тұрсын ханның Сырдария бойындағы ұлысына бірнеше рет жорық жасады. 1626 жылы Тұрсын хан. мен Есім хан өзара бейбіт келісімге келді. Бірақ бұл бейбіт келісім ұзаққа созылмай, Тұрсын хан тарапынан бұзылды. 1627 жылы Есім хан қалмақтарға қарсы жорыққа аттанғанда
Тұрсын хан оның ордасына шабуыл жасады. Жорықтан оралған Есім хан Тұрсын ханның әскеріне Сайрам түбінде ойсырата соққы берді. Мұнан соң Тұрсын хан әскері Ташкент маңындағы шайқаста да Есім хан әскерінен жеңілді. осы жағдайда Тұрсын хан әскерінің біраз бөлігі Есім хан жағына шығып кетті. Тұрсын хан өз нөкерлерінің қолынан қаза тапты. Тұрсын хан тұсында қазақтар Қазанмен және Батыс Сібір қалаларымен қызу сауда жүргізді.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *