Байқау (наблюдение)-іс-әрекеттің міндетінен шығатын алдын ала белгіленген мақсатқа бағыты қабылдау. Тарихи тұрғыдан қарасақ байқау еңбектің құрамды бөлігі ретінде дамыды.Әлеуметтік шындықтың және еңбектің іс-әрекеттің күрделенуіне байланысты байқау өзалдына салыстармалы барыс ретінде бөлініп шықты. Ғылыми байқауда қойылатын талаптар ойластырудың бір мәнділігі, объективтілігі, яғни байқауда бақылау арқылы қайталау мүмкіндігі немесі зерттеудің одан да қуаттырақ басқа әдістерін әсіресе эксперименттік пайдалану байқау нәтижелерін талқылауға көбірек көңіл бөлінуі қажет.