Білім берудегі психологиялық қызмет – елдегі тұтас білім беру жүйесінің маңызды компоненттерінің бірі.
Мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балалар жайлы ғылыми білімде практикалық білім берудегі қажеттіліктерінің және бұл қажеттіліктерді қанағаттандыру мен тереңдетуде ғылымның дайындылығымен, бір болуын ғана әр баланың толық психикалық және тұлғалық дамуының міндеттерін шешудің негізгі шарты ретінде қарастыруға болады.Білім берудегі психологиялық қызмет – интегралды құбылыс, өзімен оны құрайтын төрттіктің бірігуі немесе аспектілері – ғылыми, қолданбалы, практикалық және ұйымдастырушылықты көрсетеді. Аспектілердің әрқайсысында өзінің міндеттері бар, бұл міндеттерді шешу орындаушылардан арнайы кәсіби дайындықты талап етеді.Ғылыми аспект білім берудегі практикалық психологияның теориясы және методологиясының мәселелері бойынша ғылыми зерттеуді өткізуді болжайды – жастық заңдылықтарды жеке дара айқындалуын, психикалық дамуын зерттейтін тұлғаның қалыптасуы және психикалық денсаулықтың мектепке дейінгі және мектеп жасындағы жеке даралықтың шарты. Мұндағы міндеттердің бірі – психодиагностиканы, психокоррекцияны, психопрофилактиканы және дамытушы ойындарды ғылыми негіздеу және операционалды өңдеу, қазіргі білім берудегі нақты шарттауда психологиялық білімді кәсіби қолданудың тәсілдері, әдістері және әдістемелері. Бұл зерттеулердің айырмашылығы академиялықтан, олардың бұл не басқа психологиялық механизмдер немесе заңдылықтарында ғана емес, сонымен қатар бұл механизмдердің дамуының психологиялық шартын және нақты баланың тұтастық контекст заңдылықтарында тұлғаның қалыптасуын анықтайды. Ғылыми қызметкер бұл зерттеулерді орындаушы, практик психологке өзінің негізгі тапсырыс берушісіне сияқты бағыт-бағдар алады. Қолданбалы аспекті білім қызметкерлерімен психологиялық білімдердің қолдануын болжайды. Мына бағыттардың негізгі қатысушы кейіпкерлері дербес немесе психологтармен ынтымақтастықта тәрбиешілер, әдістемешілер, дидактылар білім бағдарламалары мен жоспарын құрастыруда, оқулықтарды жасауда, дидактикалық және методикалық материалдарды өңдеуде, оқыту бағдарламасымен тәрбиелеуді құруда жаңа психологиялық мәліметтерді қолданады және ассимиляциялайды.Қызметтің практикалық аспектісін бала бақшаның, мектеп және басқа да білім беру мекемелерінің практик психологтері қамтамасыз етеді, бұлардың міндеттері – балалармен, топтармен және сыныптармен, тәрбие берушілермен, мұғалімдермен, ата-аналармен осы немесе басқа нақты мәселелерді шешу үшін жұмыс істеу. Олардың міндеттеріне жаңа әдістерді құру, психологиялық заңдылықтарды және мәселелерді зерттеу кірмейді. Бірақ олар қазіргі күнде ғылымда не барының бәрін кәсіби ұқыпты қолдануға міндетті. Ұйымды аспект өзіне қызметтің мазмұны және ұйымды сұрақтарының барлық буындарының өзара әрекеттесуі мен кәсіби іс-әрекетті бақылаау және практик психологтердің кәсіби квалификациясын жоғарылатуды қамтамасыз етуші білімнің психологиялық қызметінің құрылыс әсерлісін құрушыны қосады. Бұл буындар, иерархиялық жүйелігінде сапқа тұрған, келесідегідей көрсетіледі: бір немесе топ білім мекемелерінің практик психологтері; психологиялық қызметтің ғылыми-әдістемелік бөлімшелері (орталықтар, кабинеттер және т.б.) аудандарда, қалалық, облыстық және өлкелік білім басқаруларында; психологиялық қызметтің бөлімдері – білім берудің республикалық және федералды министрлігінде. Тек мамандармен жабдықталған жеткілікті өңделген құрылым буындары ғана білм жүйесін толыққанды психологиялық қызмет етумен қамтамасыз ете алады, балаларға, ата-аналарға, әдістемешілерге, сонымен қатар білім беру мекемелері мен барлық тұтастай білім беру жүйесіне әсерлі көмек көрсете алады. Қазіргіде оқу жәрдемінде негізгі назар тікелей білім беру мекемелерінде жұмыс істейтін психологтардың іс-әрекетіне аударылады. Қолданбалы, практикалық және ұйымдық аспектілердің білім берудегі психологиялық қызметте дамуда тұтастай және толықтай оның ғылыми аспектісінің дамуына тәуелді, бұл негізгі теоретикалық базаны анықтайды және психологиялық қызметтің табиғатын қалыптастырады. Дәл осы базаға негізделе психологиялық қызметтің концепциясы құрылады және практикалық психологияның мәселелері шешіледі. Психологиялық қызметтің негізделуі мен практикалық ұйымдастырудың тәсілдеріне қатысты сұрақтарды зерттеу, әр елде бұлар өзінше шешілетіні анықталды. Психологиялық қызметтің дамуы, бір жағынан, осы ортада ғылыми психологиялық концепциялармен, екінші жағынан басқа немесе осы елдердің саясатымен, экономикасымен және басқа да ерекшеліктеріне тәуелді болып келетін халықтың білім берудің қажеттіліктері мен міндеттері тұлғаны тәрбиелеу мен қалыптастыруымен анықталады.Сондықтан, басқа елдерде практикалық психология аймағында жасалған және апробацияланған барлық бағалы және пайдалыларды ескере отырып, психологиялық қызметтен өзінің ғылыми және ұйымдастырушылық принциптерді отандық психологиялық теориялаарға және мәдениетті дәстүрге сүйенетін бағытты өңдеу және негіздеуді табу қажетті. Ең алдымен, білім берудегі психологиялық қызмет ұғымын анықтау керек. Көптеген түрлі анықтамалар бар, бірақ бір, бәріне ортағы жоқ. Бұл психологиялық қызметтің пайда болуының өзі қиын екендігін көрсетеді және өзінің тарихына қарамастан, соңғы уақытта әлі де жас және қарқынды дамып келе жатқан психология ғылымының практикалық бұтағы болып келеді.