Саясаттану пәнінен тес тапсырмалары

$$$124C

«Невада — Семей» қозғалысы негiзiнде қандай саяси партия дүниеге келдi:

А. Табиғат;

В. Жасылдар партиясы;

С. Қазақстан Халық Конгресi;

  1. D. Қазақстан Халық Бiрлiгi партиясы;

Е. Азат партиясы.

 

$$$122.B

Төмендегi партиялардың қайсысы идеологиялың айырмашылық негiзiнде ерекшеленген:

А. Прогрессивтi, демократиялық, революциялық, монархиялық, радикалды;

В. Социалистiк, коммунистiк, буржуазиялық, ұлттық- демократиялық, реформистiк.

С. Басқарушы, оппозициялық, жария, көлеңкелi;

  1. D. Бұқаралық, кадрлық, таптық, парламенттiк;

Е. Дiни, экстремистiк, экологиялық, республикалық.

 

$$$123.E

Төмендегiбелгiлердiңқайсысымемлекеттiкқұрылымныңфедеративтiкформасынасәйкескеледi:

А. Ортақ конституцияның жоқтығы, ортақ азаматтықтың  болмауы;

В. Жекелеген әкiмшiлiк – аймақтық бiрлiктердiң тәуелсiздiгiне сүйенген мемлекеттiк құрылым;

С. Конституциясы бойынша бiртұтас билiк органдары, құқық жүйесi бар, орталықтандырылған мемлекет;

  1. D. Ортақ конституция негiзiнде өз конституцияларын жасайды, билiктiң жоғарғыоргандары мен бiртұтас құқық жүйесi бар;

Е. Территориялық өзiн — өзi басқару принципiне негiзделген субьектiлер арасындағы шарт, билiктiң жоғарғы органдарының кадрлары оның төменгi органдарынан жинақталады.

 

$$$124C

ҚазақстанКонституциясыбойыншаүкiметқұрамынанықтап, Президенттiңбекiтуiнекiмұсынады:

А. Парламент спикерi;

В. Мемлекттiк хатшы;

С. Премьер – Министр;

  1. D. Жоғарғы сот;

Е. Конституциялық Кеңес төрағасы.

 

$$$125A

Таптардыңжойылуынабайланыстымемлекеттежойыладыдегенуағыздықайәлеуметтiк–саясиойбағытынасихаттайды:

А. Анархизм;

В. Социал – реформизм;

С. Ленинизм;

  1. D. Марксизм;

Е. Либерализм.

 

$$$126D

Жариялылық деген не:

А. Барлығына рұқсат барды білдіретін, біздің мәдениетке сырттан келген ұғым

В. Іс-әрекет бостандығы

С. Сөз бостандығы ұғымына жақын, бірақ оған сәйкес емес ашық саяси пікір ұғымы

  1. D. Өз ойын ашық айту, ешқандай шек қойылмау

Е. Бұдан басқа

 

$$$127A

Ұлттық сана ұғымын қай сөйлем нақты анықтайды:

А. ұлттық — этникалық қауымдастықтың тарихы, қазiргi жағдайы, болашақ дамуы туралы көзқарастардың, ой – пiкiрлердiң жиынтығы;

В. ұлт тағдырына қатысты пiкiрлердiң демократиялық принциптермен құрылуы;

С. ғасырлар бойы бiрге өмiр сүру нәтижесiнде территориялық, экономикалық және тiл мәселесi жөнiнде қалыптасқан рухани өмiр келбетi;

  1. D. ұлттық тәуелсiздiкке қол жеткiзу үшiн күресуге шақыратын идеялар жиынтығы;

Е. ұлтшылдықтың шектен шыққан түрi.

 

$$$128C

Мемлекеттік төңкерісті жүзеге асырудағы заговоршыл топтың әрекеті:

А. Пеокция

В. Терроризм

С. Путч

  1. D. Радикализм

Е. Бұдан басқа

 

$$$129C

Егемендiмемлекетанықамасынқайсөйлемнақтыбередi:

А. Экономикалықдамудыңбелгiлiбiрсатысынашыққанмемлекет;

В. Демократиялық даму жолын таңдаған мемлекет;

С. Iшкi және сыртқы саясатта дербес,  саяси тәуелсiз мемлекет;

  1. D. Күштi армиясы бар, халықаралық саясатта өз орыны бар ел;

Е. Белгiлi бiр этникалық — ұлттық негiзде құрылған республика.

 

$$$130A

Сайлау жүйелерiнiң негiзгi түрлерiн атаңыз:

А. Пропорционалды, мажоритарлы;

В. Шетел бақылаушыларының қатысуын құптайтын сайлау жүйесi;

С. Баламалы сайлау жүйесi;

  1. D. Тiкелей немесе жанама сайлау;

Е. Референдум немесе плебисцит:

 

$$$131D

Саясаттануда идеологияға шектен тыс бағындырылған саяси режим қалай аталады:

А. Демократиялық;

В. Мобилизациялық;

С. Технократиялық

  1. D. Идеократиялық

Е. Популистiк.

 

$$$132A

ТөменгiұйымдардыңқайсысыБҰҰ- ныңарнайыбөлiмшеұйымыболып табылады:

А. ЮНЕСКО;

В. НАТО;

С. Саяси ғылымдардың халықаралық ассоцияциясы;

  1. D. ЕҚЫҰ (ОБСЕ.;

Е. ОПЕК

 

$$$133C

ҚР ұлттық банк төрағасын кiм тағайындайды:
А. Премьер-Министр;

В. Парламент;
С. Президент;
D. Сенат;
Е. Мәжiлiс.

 

$$$134B

Конституция дегенiмiз…

А. Заңдар жинағы;

В. Мемлекеттiк және қоғамдық құрылыстың негiзгi қағидалары, принциптерi бiлдiретiн негiзгi заң;

С. Мемлекеттiк  заң;

  1. D. Саяси-экономикалық заңдар жинағы;

Е. Билiктi жүзеге асыру туралы заң.

 

$$$135D

Қай мемлекетте саяси режим теократиялық сипатта:

А. Ресей;

В. Үндiстан;

С. Пәкстан;

  1. D. Иран;

Е. Түркия.

 

$$$136B

Саяси шешiмнiң тиiмдiлiгiн не анықтайды :

А. Халық мүддесiнiңөзгеруiне ықпал ету;

В. Саяси мақсатқа жетудiңұтымды жолын таңдай бiлу;

С. Шешiмнiң пiкiр – сайыстардан кейiн барып қабылдануы;

  1. D. Мамандармен, сарапшылармен кеңесе отырып қабылданған шешiм;

Е. Бұлардан басқа өлшеммен анықталады.

 

$$$137B

Қазақстанда қандай партиялық жүйе қалыптасқан?

А. Қоспартиялық;

В. Көппартиялық;

С. Аралас;

  1. D. Бiрпартиялық;

Е. Қазақстанда партиясыз саяси жүйе.

 

$$$138A

Саяси көсемнiң дұрыс анықтамасы…

А. Қоғамдық, саяси — әлеуметтiк мәселердi шешуде халықтың саяси көзқарасына ықпал ете алатын тұлға;

В. Лауазыма байланысты қонатын қасиет;

С. Қаржылық мүмкiндiгi мол, билiк басындағы тұлға;

  1. D. Күшпен ықпал ете алатын адам;

Е. Мемлекеттi экономикалық дағдарыстан шығара алатын тұлға.

 

$$$139E

Мемлекет пен құқықтың  қажеттiлiгiн қай идеологиялық бағыт жоққа шығарады:

А. Либерализм;

В. Неоконсерватизм;

С. Гандизм;

  1. D. Марксизм;

Е. Анархизм.

 

$$$140B

Электорат ұғымының нақты анықтамасын табыңыз:

А. Қоғамдағы әлеуметтiк топ;

В. Сайлау құқы бар адамдар тобы;

С. Таптар арасындағы қарым — қатынас әдiсi;

  1. D. Белгiлi бiр партияны жақтайтын қоғам бөлiгi;

Е. Сайлау құқынан ажыратылған адамдар тобы.

 

$$$141A

Қай елде демографиялық саясат халықтыңөсiмiн қолдамайды:

А. Қытай;

В. Қазақстан;

С. Тәжiкстан;

  1. D. Франция;

Е. Өзбекстан.

 

$$$142E

Билiктiң атқарушы тармағы қайсы:

А. Бұқаралық ақпарат құралдары;

В. Сенат;

С. Мәжiлiс;

  1. D. Үкiмет;

Е. Сот.

 

$$$ 143 B

Қазақстан қандай халықаралық ұйымға мүше:

А. НАТО;

В. БҰҰ;

С. ЕҚЫҰ (ОБСЕ.;

  1. D. ОПЕК;

Е. Араб Елдерiнiң Лигасы:

 

$$$144 B

Патриотизм дегенiмiз не:

А. өз үкiметiн қолдау;

В. Отанға деген адамгершiлiк және азаматтық  сүйiспеншiлiк сезiмi;

С. Халықаралық қатынастардағы жеке адамныңұстанымы;

  1. D. өз елiн жақтау;

Е. Жеке адамның өз мемлекетiнiң әлеуметтiк дамуына үлес қосуы.

 

$$$145E

Саяси жүйенiң басты  элементі қайсы:

А. Мемлекет;
В. Саяси партиялар;
С. Саяси мүдде;
D. Саяси күрес;
Е. Саяси режим.

 

$$$146A

Депортация дегенiмiз:

А. Жеке адамдарды халықтарды ерiксiз күшпен жер аудару;
В. Халықтардың қоныс аударуы;
С. Экономикалық жағдайға байланысты қоныс аудару;

  1. Қоныс аударуға табиғи факторлардың ықпалы;
    Е. Халықтың өз еркiмен қоныс аударуы.

 

$$$147C

Президент ҚР Конституциясы бойынша қандай тетiк арқылы билiктен аластатылады:

А. Сенiмсiздiк вотумы;
В. Күш қолдану арқылы;
С. Парламент тарапынан болатын айыптау-импичмент;
D. Үкiмет тарапынан болатын сенiмсiздiк;
Е. Референдум арқылы халық еркiмен билiктен ажырату.

 

$$$148C

Қазақстан Республикасының заң шығарушы жоғарғы мемлекеттiк орган:

А. Премьер- министр
В. Үкiмет;
С. Парламент;
D. Президент;
Е. Жоғарғы сот.

 

$$$149C

Сенат депутаттарыныңөкiлеттiк мерзiмi:
А. 4 жыл;

В. 5 жыл;

С. 6 жыл;

  1. D. 7 жыл;

Е. 3 жыл;

 

$$$150B

Мәжiлiс депутаттығына неше жастан бастап сайланады:
А. 30 жастан;

В. 25 жастан;

С. 40 жастан;

  1. D. 35 жастан;

Е. 20 жастан.

 

$$$151C

Атқарушы билiк дегенiмiз …

А. Демократиялық басқару формасы;
В. Билiк бөлiнiсi теориясы негiзiнде қызмет iстейтiн мемлекеттiк органдар жүйесi;
С. Үкiмет органдары;
D.Билiктi келiсiп жүзеге асыру;
Е.Жергiлiктi өкiмет органдары.

 

$$$152A

Альтернатива дегенiмiз:

А. Бiрнеше мүмкiндiктiңiшiнен  бiреуiн ғана таңдап  алу;
В. Жеке дара оқшаулану;
С. Демократия принципi;
D. Басқару формасы;
Е. Бiрлесiп әрекет жасау.

 

$$$153B

Автономиядегенiмiзне:
А. Мемлекеттiкбасқаруформасы;
В. Бiрмемлекеттiңшеңберiндеөзiн-¼зiбасқаруғаберiлгенсаяси-ұлттыққұрылым;

С. Жеке дара басқару;

  1. D. Демократиялық басқару формасы;
    Е. Саяси билiк түрi.

 

$$$154B

Автократия дегенiмiз не:

А. Бiр адамның жеке дара билiгi;

В. Жеке адамның беделi арқылы басқару;

С. Абсолюттi басқару жүйесi;

  1. D. Монархиялық басқару формасы;

Е. Көсемнiң басқару жүйесi.

 

$$$155B

ҚР Конституциясы неше бөлiмнен тұрады:

А.  5;

В. 9;

С.  6;

  1. D. 7;

Е. 8.

 

$$$156A

Абсолютизмдегенiмiз:
А. Өкiметбилiгiшексiзжекедарабiрадамныңқолындатұрғанмемлекеттiкбасқарудыңтүрi;
В. Жалпыхалықтықбасқару;
С. Сайлауарқылыбилiкбасынакелуi;
D. Келiсiпбасқару

Е. Конституция талабына сай басқару.

 

$$$157C

Консенсус дегенiмiз не:

А. Нақты шешiм, халықаралық келiсiм, құжаттар әзiрлеу және қабылдау  әдiсi;

В. Саяси әлеуметтiк идеялар жиынтығы;

С. Саяси мәселе бойынша тараптардың ортақ шешiмге, ымыраға келуi;

  1. Көзқарастардың саяси мәселе бойынша сәйкес келмеуi;

Е. Заңмен бiрiктiрiлген әртүрлi ұйымдасқан күштер мен ықыластар.

 

$$$158 B

Инагурация дегенiмiз не:

А. Салтанатты мәжiлiс;

В. Мемлекет басшысыныңөз қызметiне салтанатты түрде кiрiсуi;

С. Халықаралық деңгейдегi жиналыс;

  1. D. Мемлекеттiк маңызды оқиғаны жариялау;
    Е. ұлттық мейрам.

 

$$$159 C

Интеграция дегенiмiз…

А. Мемлекеттегi заңдар жүйесi;

В. Саяси партиялар одағы;

С. Мемлекетаралық саяси, экономикалық, әскери, мәдени жақындасу;

  1. Қоғамдық ұйымдардың одағы;

Е. Жауаптар дұрыс

 

$$$160A

Инфрақұрылым дегенiмiз…

А. Экономикалық немесе саяси құрылымдар бөлiгi;

В. Белгiлi бiр қоғамдық органның сыртқы көрiнiсi;

С. Экономикалық, әлеуметтiк саясат нәтижесiнде болатын өзгерiстер;

  1. Қоғамның сыртқы келбетi;

Е. Елдiң жалпы өркениеттiк бейнесi.

 

$$$161A

Саяси қызметтегi күрес жолдары:

А. Революция, контрреволюция, билiк, реформа, саяси төңкерiс;

В. Саяси партиялардың билiкке ұмтылуы;

С. Экономикалық, әлеуметтiк саясаттың нәтижесiнде болатын өзгерiстер;

  1. D. Сыртқы саясат желiсiн қалыптастыру;
    Е. Жиналыстар, шерулер арқылы көсемдердiң бағдарламаларын азаматтарға бiлдiру.

 

$$$162A

«Элита» түсiнiгiнiң мағынасы:

А. Саясаттағы, рухани өмірдегі таңдаулы адамдар

В. Адамдардың кәсiбiне, мамандығына сай бiрiккен ерекше тобы;

С. Белгiлi бiр саяси мақсатқа жету жолында ортақ бағдарламасы бар топ;

  1. ХV ғ.- ғы адамдардың саяси құқығына байланысты оқшауланған топ;

Е. Жоғарғының бәрі дұрыс

 

$$$163 A

Диктатура ұғымын дәл беретiнi:

А. Қарулы күшке сүйенетін, заңмен шектелмеген шексіз мемлекеттік билік;

В. Демократиялық басқарудың бiр түрi;

С. Заңмен щектелетiн билiк;

  1. D. Байлардың билiгi;

Е. Күштеуге деген мемлекеттiң құқы.

 

$$$164C

Конфедерация дегенiмiз қайсы:

А. Мемлекетердiң экономикалық одағы;

В. Басқару формасы;

С. Белгiлi бiр мақсаттарды (әскери, сыртқы саясаттағы және  с.с.. жүзеге асыру үшiн бiрлескен егемендi елдердiң саяси одағы;

  1. D. Мемлекеттердiңшекаралық одағы;

 

$$$165B

Демографиялық процесс дегенiмiз…

А. Қоғамдағы түрлi топтардың өз мүдделерi үшiн күресi;

В. Туу, өлу, табиғи өсiм, неке , айырылысу, көшi — қон үрдiстерiнiң жиынтық өзгерiстерi;

С. Қоғамның дамуына әсерi бар маңызды оқиалар мен факторлар;

  1. Оралмандарға жан – жақты қолдау көрсету;

Е. Қоғамның  даму процесi.

 

$$$166A

Әлеуметтiк мәртебе дегенiмiз не:

А. Әлеуметтiк топтың немесе тұлғаның қоғамдағы орынын айқындайтын көрсеткiш;

В.Белгiлi бiр әлеуметтiк субъектiге қалыптасқан көзқарас;

С. Әлеуметтiк дамудың  өлшемi;

  1. Жеке адамныңқоғамдық белсендiлiгі;

Е. Халықаралық қатынастардағы мемлекеттiң даму деңгейiнiңөлшемi.

 

$$$167 A

Оппозиция дегенiмiз…

А. Саясатқа, қайраткерлерге қарсылық ету, кедергі жасау;

В. Саяси, экономикалық, әлеуметтiк мәселелердегi пiкiр алуандығы;

С. Белгiлi бiр топтың, партия мүшелерiнiң жiкке бөлiнуi;

  1. Қоғамдық қозғалыстардың саяси басшылығындағы ұстанымдардың сәйкессiздiгi;

Е. ұйымныңөз ұстанымын басқа саяси қатынастар субъектiлерiнiң бағыттарына сәйкестендiру

 

$$$168B

БҰҰ құруға кiмдер қатысты:

А. Хрущев, Кеннеди;

В. Сталин, Трумен, Черчиль;

С. Брежнев, Брант;

  1. D. Миттеран, Кастро;

Е. Мао Цзе Дун.

 

$$$169C

Қоғамның саяси жүйесінің толық анықтамасын айтып бер.

  1. Қоғамның саяси жүйесі деп саяси биліктің пайда болуын қазіргі саясаттануда мемлекеттің пайда болуымен байланыстыруын айтады.
  2. Қоғамның саяси жүйесі деп мемлекетті қорғайу, ішкі тәртіпті сақтайу, саяси билікті құлатуға әрекет жасаушыларға мүмкіндік бермеуді айтады.
  3. Қоғамның саяси жүйесі деп билік жүргізіп, қоғамда тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін, әлемуметтік топтар, таптар, ұлттар, мемлекеттер арасындағы саяси өзара қатынастарды реттейтін ұйымдар мен мекемелердің жиынтығын айтады.
  4. Қоғамның саяси жүйесі –қоғамдықпікір тудырып, саяси өмірге ықпал ету жағынан оны 4-ші билік түрін айтады.
  5. Қоғамның саяси жүйесі деп адамдарға міндетті заңдарды шығару мен ұйымдарды сақтауын айтады.

 

$$$ 170A

Сайлау жүйесі дегеніміз …?

  1. Өкілетті және басқа мемлекеттің сайланбалы билік органдарын құру жолдарын, түрлерін, әдіс-тәсілдерін анықтайтын, тәртіпке келтірілген нормалар, ережелер жиынтығын айтады.
  2. Пропорционалды сайлау
  3. Мажоритарлық сайлау
  4. Сайлаудың жалпыға бірдей, тең және сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беруі

E.сайлау нәтижесінде үміткердің округ бойынша көпшілік дауыс алуы.

 

$$$171C

Американдық саясаттанушы  Дж. Ла Паломбараның партия неше белгімен сипатталады?

  1. 5
  2. 8
  3. 4
  4. 6
  5. 7

 

$$$ 172 A

Алғашқы көпшілік партия қашан құрылды?

  1. 1861ж
  2. 1865ж
  3. 1853ж
  4. 1867ж.
  5. 1864ж.

 

$$$ 173C

Германиядағы бірінші көпшілік жұмысшы партиясы қашан құрылған?

  1. 1861ж
  2. 1865ж
  3. 1863ж
  4. 1867ж.
  5. 1864ж.

 

$$$ 174E

Саяси идеологиясына қарай партиялар неше түрге бөлінеді?

A.3

B.4

C.6

D.8

E.5

 

$$$ 175 B

Авангардтық партияны ұстанған мемлекеттің партиясын айтыңыз?

A.АҚШ-тағы Ұлттық партия

  1. Үндістандағы ұлттық конгресс партиясы
  2. Швециядағы жасылдар партиясы
  3. Германиядағы халықтық социал партиясы
  4. Жапон ұлттық еркін демократиялық партия

 

$$$ 176A

Саяси өмірдегі алатын орны, билікті жүзеге асыруға қатысуына қарай партия нешеге бөлінеді?

A.4

B.2

C.3

D.6

E.5

 

$$$ 177B

Бірпатриялық мемлекетті көрсетіңіз?

  1. Үндістан
  2. Қытай
  3. Греция

D.Тунис

  1. Сенигал

 

$$$ 178 A

Коалиция сөзінің анықтасын табыңыз?

  1. Жалпы мақсатқа жету үшін партиялар одағын айтады.
  2. Партиялардың өзіндік идеологиялық бағытына және саяси тәртіпті қолдауларына қарай өзіндік әрекеттері
  3. Саяси партиялардың генезисі
  4. Саяси өмірдің мәселелесін реттеуші күштердің болуы
  5. Қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстар

 

$$$ 179D

Егер дербес партия ұзақ уақыт (20-30 жыл бойы. билік етсе, оны….

  1. социалистер коалициясы деп айтады
  2. коммунистер коалициясы деп айтады
  3. өкіметтік коалициясы деп айтады
  4. басымдық коалициясы деп айтады
  5. бақылау коалициясы деп айтады

 

$$$ 180 А.

Бөкейханов басқарған «Алаш» партиясы қашан құрылды

A.1917 ж

B.1915ж.

C.1914ж.

D.1918ж

  1. 1913ж

 

$$$ 181B

1917 жылғы «Үш жүз» партиясының  көсемі

  1. М. Қойшыбаев
  2. Қ. Тоғысов
  3. Н. Төлеуов
  4. Е. Айтов
  5. Д. Сәрсембин

 

$$$ 182B

Қазақстаның социал-демократиялық партиясы қашан құрылды

  1. 1996 ж.
  2. 1991 ж.
  3. 1985 ж.
  4. 1995ж.
  5. 1990 ж.

 

$$$ 183A

«Элита» түсінігің негізін қалаушылардың бір Вальфредо Паретоның еңбегі қалай аталады?

  1. «Жалпыға бірдей социология трактатты»
  2. «Саяси ғылым негіздері»
  3. «Элита заңы»
  4. «Билеуші элита»
  5. «Абсолютік құқық»

 

$$$ 184C

Саяси элиталарды қалыптастырудың, жоғары лауазымды қызметке іріктеп алудың 2 түрі бар. Соларды көрсет?

  1. антрепренерлік және мандаттық
  2. бәсекелестік және төзімділік
  3. антрепренерлік және гильдия
  4. авангардтық және гильдия
  5. жетекшілк және гильдия

 

$$$ 185. D

 Элитаның осы түрі бойынша, саяси элитаның басқарушы қызметке үміткердің ерекше қасиеттері, көпшілік жұртқа ұнай білу қабілеті басты орын алады. Мұнда кандидаттың байлығына, кәсібіне, біліміне, мамандығына, т.с.с. онша мән берілмейді. Айтылып отырған элитаның  басқарушылқ түрін атап көрсетініңіз?

A.мандаттық

  1. төзімділік
  2. авангардтық
  3. антрепренерлік
  4. гильдия

 

$$$186D

 «Элита коэффицентін» ұсынған философ

  1. Гегель

B.А. Шопенгауэр

  1. К. Маркс
  2. Н. А. Бердяев
  3. Ф. Энгельс

 

$$$ 187C

Аймақтық элитаға кімдер жатады?

  1. Билік басындағылар
  2. Паритялар
  3. Облыс әкімдері
  4. Сырттан келгендер
  5. Бөлім басшылары

 

$$$ 188 «C

Саяси элита» ілімінің өкілі, «Саяси партиялар, Демократияның олигархиялық үрдістері туралы очерк» атты еңбек жазған және «Олигархияның темірдей заңын» ұсынған ғалым

  1. В.Парето
  2. Г. Моска
  3. Р. Михельс
  4. Р. Милсс
  5. Т. Парсонс

 

$$$ 189C

Саяси топ бастаушылар топтастыруға алғаш қадам жасаған неміс ойшылын атаңыз?

  1. А. Дюрер
  2. И.Кант
  3. М. Вебер
  4. К. Маркс
  5. Э. Дюргейм

 

$$$190B

Қ.Р. Тудың авторы кім

  1. Ш. Наурызбаев
  2. Ш. Ниязбеков
  3. Ш. Қасымов
  4. Ш. Уәлиханов
  5. Ш. Базарбаев

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *