11. Құранда бір адамның оқиғасы тұтас бір сүреге айналған.

«Юсуф» сүресі Жүсіп пайғамбардың өміріндегі оқиғаларды біртұтас желімен баяндайды: ағаларының қызғанышы, құдыққа тасталуы, Мысырға баруы, сынақтарға ұшырауы және ақырында отбасымен қайта қауышуы. Сүренің 12:3-аятында бұл оқиға «ең көркем қисса» деп сипатталады.

12. Үңгірде ұйықтап, ғасырлардан кейін оянған жастар туралы оқиға бар.

«Кәһф» сүресінде бір топ жастың үңгірде ұзақ уақыт ұйықтап, кейін оянғаны баяндалады. Құранның 18:25-аятында олардың үңгірде үш жүз жыл, оған тоғыз жыл қосып болғаны айтылады. Мұсылман түсіндірмелерінде бұл Алланың құдіретін көрсететін оқиға ретінде қарастырылады.

13. Құранда адамның емес, құстың хабары маңызды рөл атқарады.

Сүлеймен пайғамбардың оқиғасында бәбісек құс Сәбә елінен хабар жеткізеді. Осы хабардан кейін Сүлеймен пайғамбар мен Сәбә патшайымы арасында оқиғалар өрбиді. Бұл қисса «Нәмл» сүресінде баяндалған.

14. Құранда екі таудың арасына бөгет тұрғызған билеуші туралы айтылады.

«Кәһф» сүресінде Зұлқарнайынның Яжуж бен Мәжужге қарсы бөгет тұрғызуы баяндалады. Оның нақты кім болғаны жөнінде түрлі пікір бар. Оны белгілі бір тарихи тұлғамен толық теңестіру — даулы мәселе.

15. Құранда бір сұрақ қайта-қайта қойылады.

«Рахман» сүресінде: «Раббыларыңның қай нығметін өтірік дейсіңдер?» деген мағынадағы аят қайталанып отырады. Бұл қайталау оқырманды айналасындағы нығметтерді тануға және өзіне есеп беруге шақырады.

16. Құран адамның жаны туралы бір шындықты ашық айтады, бірақ оның толық сырын түсіндірмейді.

«Исра» сүресінің 85-аятында адамдардан рух туралы сұралғанда, оның Раббының әміріне қатысты екені және адамға бұл жөнінде аз ғана білім берілгені айтылады.

Ойландыратын тұсы: адам миының жұмысын зерттей алады, бірақ сана мен субъективті тәжірибенің барлық қырын ғылым әлі толық түсіндірген жоқ. Бұл ғылыми мәселені рух туралы діни түсінікпен бірдей деп қабылдамау керек.

17. Исламда адам өз таңдауына жауап береді, сонымен бірге тағдырға сенеді.

Бұл — ислам философиясындағы терең мәселелердің бірі. Егер бәрі Алланың білімі мен еркінен тыс болмаса, адамның жауапкершілігі қалай түсіндіріледі?

Ислам ғұламалары бұл сұраққа әртүрлі мектептер арқылы жауап берген. Ортақ талқыланатын түйін — Алланың шексіз білімі мен адамның моральдық жауапкершілігінің арақатынасы.

18. Ислам түсінігінде өлім — толық жоқ болу емес.

Ислам ақидасында өлгеннен кейінгі барзах өміріне, қайта тірілуге және ақыретке сену бар. Барзах — дүниелік өмір мен қайта тірілу арасындағы кезең.

Оның қалай жүзеге асатыны адамның күнделікті тәжірибесімен толық таныс құбылыс емес; бұл — діни сенім аясындағы мәселе.

19. Исламда шынайы тәубенің есігі ашық деп түсіндіріледі.

Құранның «Зүмәр» сүресінің 53-аятында Алланың рақымынан үміт үзбеуге шақырылады. Бұл аят күнә жасаған адамға үмітсіздікке берілмей, тәубеге келіп, өмірін түзетуге мүмкіндік бар екенін білдіреді.

20. Исламда адамның ниеті мен ісі қатар қарастырылады.

Жақсы ниет маңызды, бірақ ниет жақсы екен деп кез келген әрекет дұрыс бола бермейді. Исламдық моральда ниетпен бірге амалдың сипаты, әділдігі және басқа адамдарға тигізетін әсері де маңызды.

21. Исламда періштелерге сену — иманның негізгі шарттарының бірі.

Періштелер ислам сенімінде Алланың әмірін орындайтын жаратылыстар ретінде сипатталады. Оларды адамның қалауымен әрекет ететін сиқырлы кейіпкерлер ретінде түсіну дұрыс емес.

22. Исламда көзге көрінбейтін жаратылыстардың бірнеше түрі бар деп сенеді.

Періштелер мен жындар исламдық дүниетанымда бір-бірінен бөлек жаратылыстар. Құранда жындардың да өз таңдауы мен жауапкершілігі бар екені айтылады. Олардың табиғаты туралы адамға берілген мәлімет шектеулі.

23. Құранда жындардың Құран тыңдағаны баяндалады.

«Жын» сүресінің алғашқы аяттарында жындардың бір тобы Құранды тыңдап, оның мазмұны туралы айтқаны жеткізіледі. Бұл оқиға исламда тек адамдар ғана діни үндеудің тыңдаушысы емес екенін көрсетеді.

24. Қадір түні Құранда мың айдан қайырлы деп сипатталады.

«Қадір» сүресінің 3-аятында осылай айтылады. Мың ай — шамамен 83 жыл 4 ай. Алайда аяттың негізгі мәні жай арифметикалық салыстыруда емес, осы түннің рухани артықшылығында.

25. Исламда ғайыпқа сену барлық белгісіз нәрсені білемін деген сөз емес.

Құранның «Нәмл» сүресінің 65-аятында көктер мен жердегілердің ғайыпты өздігінен білмейтіні айтылады. Сондықтан болашақты дәл білемін дейтін адамдардың сөзіне сын көзбен қараған жөн.