Жақан Сыздықов

<span;>Арғын<span;> <span;>тайпасының <span;>Атығай<span;> <span;>руынан шыққан.<span;>1920 — 21 жылдары <span;>Көкшетаудағы<span;> <span;>қызыл мұғалімдер курсында оқыған. 1922 — 26 жылы Көкшетау уезінде азық-түлік кызметінде қызмет атқарған. 1926 — 29 жылы Ақмола губерниясының «Бостандық туы» газетінің жауапты хатшысы және редактордың орынбасары, «Қызыл Түркістан», «Оңтүстік Қазақстан», «Сталин жолы» (қазіргі «Жетісу») газеттерінің жауапты хатшысы, 1936 — 60 жылы Қазақ мемлекетін көркем әдебиет баспасында, Қазақстан Жазушылар одағында, Қазақстан Министірлер Кеңесі жанындағы телевизия және радиохабарларын тарату жөніндегі комитетте жүмыс істеген.
<span;>Шығармалары 1924 жылдан жариялана бастады. «Еңбек жемістері» (1929), «Табыс» (1932), «Найзағай» (1932), «Қызғалдақ» (1932), «Толқын» (1934),»Биік шыңда»(1935),т.б.өлең кітаптары басылып шықты. «Әлі қарттың әңгімесі» (1927), «Майкөл тамы» (1927), «Қос қыран» (1948) поэмаларының авторы. Ақынның шығармалары «Өлеңдер жинағы» (1937), «Шаттық үні» (1938) кітаптарына енген. «Арыс тарихы» (1932), «Маймыл ертегісі» (1933) (мұны парсы ақыны Әділқасым Jla-хутиден аударған), «Алмас» (1950), «Меруерт тау» (1953) дастандары халық ауыз әдебиетінің үлгілері, аңыз әңгімелер негізінде жазылды. «Түркия түнегінде»(1950), «Лақтырылған бөбек» (1954), «Ел бар сонау алыста» (1956), т.б. өлең-жырлары «Патрис Лумумба» (1961) дастаны, «Таңдамалы шығармалар» (1961, 1971, 1978), «Өмір лебі» (1964), «Асулар» (1968) атты өлеңдер мен поэмалар жинақтары басылып шықты. Орыс жазушысы <span;>Л.Н. Толстойдың<span;> <span;>»Арылу» (1955) романын, грузин халқының «Арсен туралы аңыз» дастанын, татар жазушысы <span;>Ғ.Ибрагимовтың<span;> <span;>»Қазақ қыз» (1960) романы мен «Алма шұбар» (1961) повесін, <span;>Ғ.Тоқайдың<span;> <span;>өлеңдері мен поэмаларын (1952) қазақ тіліне аударған. Ақынның бір топ өлеңдері мен поэмалары орыс тіліне аударылып, «Соколиное племя» (1958) деген атпен басылып шықты. Бірсыпыра өлеңдері <span;>өзбек<span;>, <span;>ұйғыр<span;>, <span;>татар<span;>.<span;>башқұрт<span;>, түрікмен, тәжік, қарақалпақ тілдеріне аударылды.
<span;>Жалынды қаламгер, майталман аудармашы Жақан Сыздықовтың өмір жолы мен шығармашылық мұрасы – қазақ руханиятының алтын парақтарының бірі. Көкшетау өңірінің топырағында дүниеге келіп, жастайынан сөз өнеріне жаны құштар болған ол, ХХ ғасырдағы қазақ баспасөзі мен әдебиетінің қалыптасуына өлшеусіз үлес қосты. Әсіресе, ұлттық журналистиканың қара шаңырақтарында еңбек ете жүріп, заман тынысын дәл басып, қоғамдық сананың оянуына ықпал еткен отты публицистикалық мақалалар мен очерктер топтамасын оқырманға ұсынды. Оның азаматтық үні мен қоғамдағы өзекті мәселелерді дөп басатын өткір қаламы ұлттық мүдде мен мәдениеттің жоқшысы бола білді. Өз заманының ащы шындығы мен жасампаздық рухын қатар өрген Жақан Сыздықовтың өмірбаяндық соқпағы – қиындығы мен қызығы мол, ізгілік пен ізденіске толы нағыз шығармашылық тұлғаның жарқын үлгісі.
<span;>​Жазушының әдеби мұрасы тек өзіндік туындылармен ғана шектелмейді; ол — қазақ аударма мектебінің негізін салушылардың бірі, сөз зергері. Жақан Сыздықовтың поэзиялық шығармаларында елдік пен ерлік, туған жерге деген шексіз махаббат пен ұлттық құндылықтар асқақ жырланса, оның жауһар аудармалары әлем әдебиетінің классикалық туындыларын қазақ оқырманының жүрегіне жақын етті. Шығыс поэзиясының шоқтығы биік туындыларын, оның ішінде Фирдоусидің «Шахнамасын» ана тілімізде сөйлетуі — қазақ мәдениеті үшін теңдессіз ерлік пен зор мәдени жаңалық болды. Сонымен қатар, татар, өзбек және орыс әдебиетінің інжу-маржандарын жоғары көркемдік деңгейде тәржімалап, түркі дүниесі мен өзге мәдениеттер арасындағы алтын көпірге айналды. Оның өнімді шығармашылығы мен артына қалдырған мол рухани қазынасы бүгінгі таңда да өз өзектілігін жоғалтпай, кейінгі ұрпақ үшін сарқылмас тәлім-тәрбие мен шабыт көзі болып қала бермек.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *