Әдебиеттің теориясы мен көркемдік айшықтарын зерделеу (емтихан сұрақтары)

ФБ-42 тобына арналған емтихан сұрақтары

 

1. Әдебиет теориясының негіздері
2. Әдебиет теориясы нені зерттейді? Оның негізгі міндеттері қандай?
3. Көркем әдебиет дегеніміз не? Оның ғылым мен өнерден айырмашылығы неде?
4. Әдебиеттің функцияларына (танымдық, тәрбиелік, эстетикалық, т.б.) сипаттама беріңіз.
5. Әдеби процесс деген не? Оның кезеңдері мен қозғаушы күштері қандай?
6. Әдебиеттанудың құрылымы (әдебиет тарихы, әдебиет теориясы, әдебиет сыны) туралы айтыңыз.
7. Көркем образ ұғымына анықтама беріңіз. Оның түрлері (дара, типтік, символдық) қандай?
8. Әдеби шығарманың мазмұны мен формасының бірлігін түсіндіріңіз.
9. Тақырып пен идеяның арақатынасы қандай?
10. Пафос дегеніміз не? Пафостың түрлерін (қаһармандық, романтикалық, сатиралық, т.б.) атаңыз.
11. Көркемдік әдіс (метод) пен әдеби ағым (бағыт) ұғымдарын салыстырыңыз.
12. Ұлттық әдебиет және әлем әдебиеті ұғымдарының өзара байланысы қандай?
13. Әдеби сынның мақсаты мен атқаратын қызметі қандай?
14. Көркем шығармашылық деген не? Оның негізгі кезеңдері қандай?
15. Жазушының шеберлігі (мастерство) дегенді қалай түсінесіз?
16. Авторлық позиция деген не? Оны шығармадан қалай анықтауға болады?
17. Сюжет деген не? Оның негізгі элементтерін (экспозиция, байланыс, шиеленіс, шарықтау шегі, шешім) атап, сипаттаңыз.
18. Композиция деген не? Оның түрлері туралы айтыңыз.
19. Конфликт (қайшылық) ұғымына анықтама беріңіз. Оның түрлері қандай?
20. Кейіпкерлер жүйесі деген не? Оның функциялары қандай?
21. Мотив пен сюжеттің арақатынасын түсіндіріңіз.
22. Тіл, стиль және көркемдегіш құралдардың шығармадағы орны.
23. Әдеби тектілер (эпос, лирика, драма) қандай белгілеріне қарай бөлінеді?
24. Эпостық текке тән белгілерді атап, оның жанрларын (роман, повесть, әңгіме) сипаттаңыз.
25. Лирикалық текке тән белгілерді атап, оның жанрларын (өлең, поэма, сонет) түсіндіріңіз.
26. Драмалық текке тән белгілерді атап, оның жанрларын (трагедия, комедия, драма) сипаттаңыз.
27. Роман жанрының ерекшеліктерін атаңыз. Оның түрлері (тарихи, психологиялық, философиялық, т.б.) қандай?
28. Повесть пен әңгіменің айырмашылығы неде?
29. Өлеңнің құрылысы (бунақ, буын, ұйқас, тармақ) туралы айтыңыз.
30. Ұйқастың (рифманың) түрлеріне (қарапайым, күрделі, егіз, шалыс, т.б.) мысал келтіріңіз.
31. Ритм деген не? Оның поэзиядағы маңызы қандай?
32. Трагедия жанрының басты ерекшелігі не?
33. Комедия жанрының түрлері (сатиралық, лирикалық, фарс, т.б.) қандай?
34. Лиро-эпос деген не? Оның жанрлары (поэма, баллада) қандай?
35. Жыр мен дастанның айырмашылығын түсіндіріңіз.
36. Сөз саптау формалары (монолог, диалог, авторлық баяндау, ішкі монолог) туралы айтыңыз.
37. Троп деген не? Оның негізгі түрлерін атаңыз.
38. Теңеу (сравнение) деген не? Оның мақсаты қандай? Мысал келтіріңіз.
39. Метафора ұғымын түсіндіріңіз. Оның түрлері (жай, күрделі, ұзақ метафора) қандай?
40. Эпитет деген не? Оның тілдегі қызметі қандай? Мысал келтіріңіз.
41. Метонимия деген не? Ол метафорадан қалай ерекшеленеді?
42. Синекдоха деген не? Мысалмен түсіндіріңіз.
43. Аллитерация мен ассонанстың дыбыстық қайталаудағы рөлі қандай?
44. Гипербола (әсірелеу) мен Литотаның (кішірейту) көркемдік мәнін түсіндіріңіз.
45. Кейіптеу (жансыз затқа жан бітіру) деген не? Оның әсері қандай?
46. Символ деген не? Ол әдебиетте қалай қолданылады?
47. Аллегория (астарлау) мен Эзоп тілінің айырмашылығы неде?
48. Ирония мен Сарказм ұғымдарын салыстырыңыз.
49. Инверсия деген не? Оның көркемдік әсері қандай?Риторикалық сұрақ пен риторикалық лептің мәнін түсіндіріңіз.
50. Параллелизм деген не? Оның түрлерін (синтаксистік, образдық) атаңыз.
51. ​Классицизм (17-18 ғғ.) негізгі қағидалары мен өкілдерін атаңыз.
52. Сентиментализм (18 ғ. соңы) бағытының ерекшеліктері қандай?
53. Романтизмнің (19 ғ. басы) негізгі сипаттарын атаңыз. Қазақ әдебиетіндегі романтизм.
54. Реализм (19 ғ. ортасы) бағытының мақсаты не? Оның түрлері (сыншыл, социалистік) қандай?
55. Модернизм деген не? Оның әдебиеттегі көріністері қандай?
56. Символизм бағытының негізгі идеясы мен көркемдік тәсілдері қандай?
57. Акмеизм мен Футуризмнің айырмашылығын түсіндіріңіз.
58. Натурализмнің реализмнен айырмашылығы неде?
59. Импрессионизмнің көркемдік принциптері қандай?
60. Постмодернизм (20 ғ. соңы) бағытының негізгі белгілерін атаңыз.
61. Әдебиеттегі дәстүр мен жаңашылдық мәселесін түсіндіріңіз.
62. Әдеби мектеп (школа) деген не? Оның қалыптасуына не әсер етеді?
63. Фольклордың әдебиетпен байланысы қандай?
64. Миф пен әдебиеттің арақатынасы туралы айтыңыз.
65. Драматургиядағы әдеби ағымдардың көріністері қандай?
66. Әдеби шығарманы талдаудың негізгі кезеңдері қандай?
67. Жанрлық талдау деген не? Оның маңызы қандай?
68. Салыстырмалы-тарихи талдау әдісінің мәнін түсіндіріңіз.
69. Текст аралық байланыс (интертекстуалдылық) ұғымына анықтама беріңіз.
70. Түпнұсқа (оригинал) және аударманың көркемдік мәселелері.
71. Әдеби сынның түрлері (публицистикалық, академиялық, т.б.) қандай?
72. Автордың «өлімі» теориясының мәні неде?
73. Ретроспектива (кейін оралу) және проспекция (алға ұмтылу) ұғымдарын түсіндіріңіз.
74. Эстетика деген не? Оның әдебиет теориясымен байланысы қандай?
75. Әдебиеттегі ұлттық код деген не? Ол қалай көрініс табады?

​