Арқансымдық электр тартылымдар алып жүруші арқансымда (талсым, арқан) бекітілген сымдармен (кабелдермен) немесе алып жүруші арқансымы бар арнайы арқансымдық сымдармен орындалады. Олар ашық электр тартылымға жатады және негізінен төбесі жоқ (шатырлық бастырма) үйжайларда немесе жарықтандыру мен күштік электр қабылдағыштарды қоректендіру үшін биік төбесі бар үйжайларда, ал сондай-ақ сыртқы тартылымдар үшін қолданылады.
Арқансымдық тартылымдар монтаждауда ең көп қарапайымды және ыңғайлы. Арқансымдық сымдар АВТ, АРТ, АВТУ, АВТС, ал сондай-ақ қорғалмаған АРРН, АПВ және басқалар барлық, химиялық активті ортадан басқа үйжайларда төсеу үшін, және кабелдер АВВГ, АПВГ, АВРГ, АНРГ – алып тНауасыз барлық үйжайларда қолданылады.
Арқансым ретінде диаметрі 3…6,5 мм өрілген болат мырышталған талсымдардан жасалған арқаншалар, ал сондай-ақ кәдімгі болат мырышталған талсым немесе ыстықтай өрілген талсым (катанка) 5…8 мм диаметрімен, лакпен боялған немесе поливинилхлоридті жабықшасы бар қолданылады.
Арқансымдық тартылымдар әдетте үйжайдың бойымен тартылады. Арқансымды керіп, 2,5 м-ден кем емес биіктікте ұштарынан қабырғаға бекітіледі және ілінеді немесе 6-12 м арқылы фермаға немесе арқалыққа құрылыс аралықтардың ұзындығына байланысты, ал сондай-ақ жарықтандырғыштарды орналастыру жиілігіне және олардың массасына байланысты қатаң етіп бекітіледі.
Арқансымды аралық бекіту диаметрі 1,5 — 2 мм болат мырышталған талсымнан жасалған ішектерде орындалады. Жарықтандырғыштарды ілу орындарында ілмектер орнатылады, ол жерде әдетте тармақтаушы қораптар қойылады немесе тікелей арқансымға бекітеді. Арқансымдар керіліп тартылып, аралықтардағы бекітулер арасындағы салбырау жебесі аралық ұзындығы 1/40-1/60 шектерінде (100…150 және 200…250 мм) болуы тиіс.
Арқансымдар бүйір қабырғаға анкерлерге немесе өтпелі типте немесе бекітілетін өткізілмелі болттармен, штырлармен, дюбелдермен бекітеді.
1 – шпилька; 2 – арқансымдық анкер; 3 – керу муфтасы; 4 — коуш; 5 – арқансымдық қыспа; 6 – арқансымның аяқ ұшы (жерлендіру жоларнасына жалғау үшін; 7 – арқансым (арқан).
Арқансымның аяқ ұшына тұзақ жасап, арқансымдық қыспаны және керу муфтасын орнатады, ол арқансымның керілуін реттеуге мұқсат береді. Арқансымдық сымдармен электр тартылымға арналған арнайы тармақтаушы қорапшалар шығарылады, олар арқансымдық сымды және жарықтандырғыштарды ілу үшін біруақытта пайдаланылады. Қорапшаның ішінде арқансымды бекітуге арналған құрылғы бар.
Арқансымдық тартылымның тетіктері зауыттарда немесе ЭДШ-да дайындалып, монтаждау орынына контейнерлерде жеткізіледі.
Қорғалмаған оқшауланған сымдар пластмассалық клицалармен ілмектің көмегімен арқансымға бекітеді. 2 және 4 сымға аралық бекіту үшін және масасы 5 кг-ға дейін жарықтандырғыштарды ілу үшін бумасымен ілмектер шығарылады. Арқансымның ұзындығы бойымен 1,5м қашықтықта ілмектер орнатылады. Пластмассалық қожухпен қыспалардың көмегімен сымдардан тармақ орындалады.
Құрғақ және ылғалды үйжайлар үшін қорғалмаған оқшауланған сымдарды тікелей арқансымға түймелер немесе өрулері бар поливинилхлоридті перфорцияланған лентаның көмегімен бекітуге рұқсат етіледі, 0,5м қашықтықта орнатылады.
Арқансымдық сымдардың арқансымын жерлендіру және нөлдендіру металл тармақтаушы қорапшаларда нөлдік немесе жерлендіруші өткізгішпен жалғаумен орындалады. Алып жүруші арқансымдарды (катанкаларды) жерлендіру (нөлдендіру) желінің аяғында (2 нүктелерден кем емес) нөлдік сымға немесе жерлендіруші өткізгішке арқансымды жалғаумен орындалады.
Ішектердегі электр тартылымдар (жолақшаларда, ленталарда) – арқансымдық тартылымдардың әртүрлігі. Оларды орындау үшін болат ыстықтай оралған мырышталған 2…4мм диаметрімен талсым немесе поливинилхлоридпен (полиэтиленмен) престелген катанка қолданылады. Алып жүруші жолақшалар мен ленталар ретінде ені 16мм, қалыңдығы 0,8мм монтаждық перфорцияланған жолақшалар мен ленталар, ені 20…30мм, қалыңдығы 0,8…1,5мм болат беттен жасалған жолақшалар пайдаланылады.
Ішектерде, жолақшаларда және ленталарда электр тартылымды монтаждау бойынша негізгі жұмыстар былай орындалады: ішектерді қабырғаға (негіздемеге) тақап төсейді, керіп тартады және дюбель-шегелермен, винттермен және басқалармен атып, ақырғы бекітпелермен бекітеді. Ішектің ақырғы бекітпелер арасындағы аралықта 3…4м адыммен қабырғаға қапсырмалармен бекітеді. Жолақшалар мен ленталар қабырғаға осылайша бекітіледі, 1м-ден артық емес бекіту адымымен (жолақшаның (лентаның) аяғына дейін 700мм-ден артық емес аяқтарында). Сымдар немесе сымдардың бумалары ішекке, жолақшаға, лентаға түймесі бар К226 лентаның көмегімен бекітеді. Жолақшалармен-өрімдермен өрімдердің көмегімен «құлыпта» бекітуге рұқсат етіледі. Бұл кезде бекіту адымы – 500мм-ден артық емес. Сымдар солай жоларнаның иілу орынынан 10…15мм қашықтықта және электр қондыру бұйымдарында кірмеден 100мм қашықтықта бекітіледі.
Алып жүруші ішектер, жолақшалар, ленталар осылайша арқансыммен жерлендіріледі (нөлдендіріледі). Арқансымдық (ішектерде, жолақшаларда, ленталарда) электр тартылымдардың негізгі артықшылығы – қарапайымдылығы, қажетті биіктігі және электр монтаждау жұмыстарының индустрияландырылуы.