ГОЛОГРАФИЯЛЫҚ ҚҰРЫЛ-
ҒЫЛАР – голографиялық әдістер не- гізінде заттың толқындық өрісін жа- зу және қайта жаңғыртып қалпына келтіруді жүзеге асыратын құрылғылар. Бұл құрылғылар интерферометр, голографиялық микроскоп, голо- графиялық жадқа сақтағыш құрыл- ғы, голографиялық коррелятор, го- лографиялық оптикалық элемент-
Голографиялық құрылғы. Голографиялық интерферометрдің сұлбасы: 1 – сәуле көзі; 2 – оптикалық бөліктер; 3 – жарық бөлгіш; 4 – шашыратқыш; 5 – зат; 6 – айна; 7 – голограмма жазуға арналған орта
тер, голографиялық кино және телевизия құрылғылары, т.б. түрлерге бөлінеді. Голографиялық интерферометрде жарық сәуле бөлгіш голограммамен ауыстырылған, заттың салыстырмалы толқындық шебін жазып алуға мүмкіндік береді. Бұл интерферометр заттардың өзгерістерін тіркеуге арналған (мысалы, деформациясын, сыну көрсеткішінің өзгерісін, т.б.). Сонымен қатар күрделі мөлдір және шағылыстырғыш нысандарды да (объектілерді де) тіркей алады, интерференциялық толқындарды зерттеуге арналған.
Голографиялық интерферометр – жарық бөлгіш голограммамен алмастырылған интерферометр; бұл құрылғы заттың салыстырылатын толқындық шептерін жазып алуға мүмкіндік жасайды. Осы интерферометр затта пайда болатын өзгерістерді (мысалы, деформацияны, сыну көрсеткіштің өзгерісін т.б.), сонымен қатар мөлдір және күрделі пішінді шағылыстырғыш нысандарды (объектілерді) тіркеуге интерференциялық толқындарды зерттеуге арналған.
Голографиялық жадқа сақтағыш құрылғылар – ақпараттарды сақтауға, бұларды енгізуді және шығаруды голографиялық әдістермен (оптикалық жадқа сақтау құрылғыларымен) жүзеге асыратын құрылғылар.
Голографиялық микро-
скоп – қайталанбалы импульстік сәуелік лазерді пайдалану кезінде динамикалық нысандар туралы ақпараттарды жазуға
Голограммадан (А) лазерлік шоқ өткен кезде екі
толқындық шеп (Б): шын кескін шығаратын арналған құрылғы. Бұл линзатоғысатын (1), және жорымал кескіннен сыз және аралас-құралас (комшығатын шашыраған толқындық шеп пайда
болады. Голограмманы (В) жазу кезінде лазерлік бинациялы) микроскоптарға жарық заттан шағылып, фотопластинкаға а ж ы р ат ы л ғ а н . Л и н з а с ы з түседі. Лазер шоғының бір бөлігі айнадан шағылып, фотопластинкаға түседі – осы шоқ голографиялық микроскоптағы тірек шоғы (3) болады. Голограмманы лазерлік толқын ұзындықтары мен толқын шоқпен сәулелеген кезде кескін (Г) қалпына келтіріледі (яғни жаңғыртылып көрінетін бо- шептерінің қисықтығы әртүрлі лады). Бақылаушы заттың (4) үшөлшемді жо- мәнді ұлғайту толқындарды рымал кескінін байқайтын болады. Шын кескін
фотопластинкаға (5) тіркеледі. жазу және жаңғырту кезінде
223 голографиялық микроскоптағы ұлғайту толқындарын жазу және жаңғырту кезіндегі толқын ұзындықтары мен толқын шептерінің қисықтығы әртүрлі мәндерін пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Аралас-құралас голографиялық микроскопта айғақтығы жоғары және үлкен көлемді кескін шығару үшін кәдімгі микроскоп қолданылады.
Голографиялық коррелятор – бейнелерді кірістік және эталондық бейне- лермен салыстыру үшін оптикалық бейне анықтауышта пайдаланылады.
Голографиялық оптикалық бөліктер – толқындық өрістерді әрқилы өзгерістерге ұшырататын голограммалар (фокустауыш, диафрагмалау, шағылыстыру, сүзу, полярландыру, т.б.) болып табылады. Әдеттегі линзалар мен айналар арқылы оптикалық бөліктердің қажетті сипаттамаларын алу қиын болатын жағдайларда қолдаынлады.