КӘСІПОРЫНДАРЫНДАҒЫ PR ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ
Шынжырхан Сұлутай Байдуллақызы
sulu.shynzhyrxan@mail.ru
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ Журналистика және саясаттану факультеті Телерадио және қоғаммен байланыс кафедрасы
«6М051400» Қоғаммен байланыс мамандығының 2-ші курс магистранты
Ғылыми жетекшісі – ф.ғ.к., доцент М.Қ.Жақып
Мақалада кәсіпорындардағы PR қызметін ұйымдастыру барысындағы алғышарттар жөнінде, PR қызметін ұйымдастыру ерекшеліктері, фунциялары мен принциптері қарастырылады. Сондай-ақ, кәсіпорындарда пиар бөліміндегі жоспарлау қандай реттілікпен жұмыс жасауға тиіс екендігі,қызмет саласы;бизнестегі мақсаты;PR-дың мақсаты мен міндеті;PR бағдарлама жайында толыққанды зерттеліп өтеді. Кәсіпорындардағы, өнеркәсіп саласындағы пайда болатын кризистік ситуациялар мен кедергілер жөнінде, оларды алдын алу үшін жасалатын PR жобалар мен жоспарлар қарастырылады.Мақала жазу барысында PR ұйымдастырудың метологиясы мен әдіс-тәсілдері сарапталады.PR – ұйым мен мақсатты аудитория арасындағы мықты қарым-қатынас, сенім мен өзара түсіністікті орнату, басқару . Мұндай байланыс бірқатар PR-технологияларды көмегімен әзірленген алдын-ала жоспарлау саясатына сәйкес жүзеге асырылады. Әр түрлі кәсіпорындардың проблемалық ерекшеліктері объективті мәселелердің болуына байланысты қарастырылады (қолайсыз климаттық жағдайлары бар аудандарда көптеген нысандарды орналастыру, қоршаған ортаны ластау, халықтың өмір сүру деңгейінің төмендігіне қарамастан компанияның жоғары табысқа ие болуы, т.б. табиғи ресурстарға қатысты мемлекеттің экспорттық саясатына қайшы келу). Осылайша, зерттеу барысында кәсіпорындардың пиар қызметіндегі ерекшеліктерін саралай отырып пиардың технологиясына сараптама жүргізілді.
Түйін сөздер: Мақсатты аудитория, ұйым, PR жоба, PR акция, концепция
ORGANIZATION PR IN ENTERPRISES
The article discusses the prerequisites for the organization of PR activities, features, functions and principles of organizing PR in enterprises. The program functions of PR, the sequence of PR planning in enterprises, business goals and PR objectives were also carefully studied. Crisis situations and barriers that may arise in companies and industries, PR projects and plans to prevent them are considered. Analyzed the methodologies and analyzes of the organization of work in the field of PR. PR — establishing strong relationships, trust and understanding between the organization and the target audience. Communication is carried out in accordance with a preliminary planning policy developed using a number of PR technologies. Problem features of various enterprises are considered in connection with objective problems (placement of many objects in adverse climatic conditions, environmental pollution, high profitability of the company, despite the low standard of living, etc., contrary to the state export policy regarding natural resources). Thus, in the course of the study, PR technology was analyzed by analyzing the characteristics of the enterprise’s PR activities.
Keywords: target audience, organization, PR-project, PR-action, concept
ОРГАНИЗАЦИЯ PR-ДЕЯТЕЛЬНОСТИ НА ПРЕДПРИЯТИЯХ
В статье рассматриваются предпосылки организации PR-деятельности, особенности, функции и принципы организации PR на предприятиях. Так же тщательно изучалась программные функции PR , последовательность планирования PR на предприятиях, цели бизнеса и задачи PR. Расмотрены кризисные ситуации и барьеры, которые могут возникнуть в компаниях и в отраслях, пиар-проекты и планы по их предотвращению. Были проанализированы методологии и анализы организации работы в сфере PR. PR — установление прочных отношений, доверие и понимание между организацией и целевой аудиторией. Коммуникация осуществляется в соответствии с политикой предварительного планирования, разработанной с использованием ряда PR-технологий. Проблемные особенности разных предприятий рассматриваются в связи с объективными проблемами (размещение многих объектов в неблагоприятных климатических условиях, загрязнение окружающей среды, высокая рентабельность компании, несмотря на низкий уровень жизни и т. д. вопреки государственной экспортной политике в отношении природных ресурсов). Таким образом, в ходе исследования была проанализирована технология PR путем анализа особенностей PR-деятельности предприятия.
Ключевые слова: целевая аудитория, организация, PR-проект, PR-акция, концепция
Кіріспе. PR-дың жалпы кәсіпорындағы рөліне талдау жасамас бұрын, “public relations”-тің өзіндік мағынасын түсініп, және оның кәсіпорынға қандай ықпалы бар екенін анықтаған жөн.Пиар – бұл үгіт-насихат емес,жарнама емес,қоғамдық көзқарас та емес, тіптен ол маркетинг те емес.Пиардың мағынасы өте кең, оны жай ғана ақпараттың таратылуымен немесе тұтынушыға тікелей әсер ететін ықпал ретінде түсіндіре алмаймыз.1807 жылы бұл терминнің ғылымға енуімен халықаралық сахнада жаңа мүмкіндіктер, пиардың ерекше белгілері , аудиторияға деген ықпалы туралы жаңашыл бастамалар ашыла бастады.Қазіргі таңда, PR — бұл жағымды имидж, бедел қалыптастыру және crisis management (кризистік жағдайлардың алдын алу) , promotion (тауарды нарықта жылжыту) және қызметкерлермен жұмыс, БАҚ өкілдерімен , инвесторлармен , тұтынушылармен қарым-қатынас құралы.Танымал қоғаммен байланыс маманы, Рекс Харлоу пиардың 472 анықтамасын зерттей келе, өзіндік ерекше анықтамасын ұсынған болатын: “PR- бұл қарым-
қатынасты,қоғам мен кәсіпорын арасындағы өзара түсіністікті, серіктестікті қамтамасыз етіп отыратын басқару құралының бірі.” Егер сізге қандай да саладағы өзініңіздің профиліңізді көтеру керек болса, немесе өзіндік бренд қалыптастырғыңыз келсе, онда сізге қоғаммен байланыс маманының көмегі ауадай қажет.Пиар маманы өндірісіңіздің жұмыс барысын, әлемдік саяси ойындарды, маңызды әсер етуші факторларды,кәсіпорын орналасқан жердің әлеуметтік жағдайын білуі керек.
Жұмыстың мaқсaты. Тағы бір маңызды міндет әлеуметтік көзқарасты, қоғамдық пікірді қадағалап отыру.Қоммуникация мен ақпарат осы заманда қандай кәсіпорын болмасын нарықтағы орнын сақтап қалуы үшін,табыстың маңызды факторына айналды.Ия шынында да, ақпараты мол тұлға әлемді бағындыруға мұршасы бар және бұл заман ақпараттық соғыс заманы.Егер халықтың кәсіпорын жайында мағлұматы болмаса, санада кәсіпорынның қоғам үшін атқарған жұмыстары жөнінде ақпарат болмаса, онда кәсіпорын қоғам үшін жоқ; ал, кәсіпорын әлеуметтің тұрмыс- тіршілігне қызығушылық танытып,қоғамға септігін тигізбесе, қоғам кәсіпорын үшін мүлдем жоқ деуге болады.Сондықтан әрбір белсенді экономикалық құрылым үшін, яғни компаниялар үшін PR маманы ең қажет маман.Пиар маманының көмегіне жүгінбейтін болса, нарықта кәсіпорын абырой-беделіне нұқсан келіп, ұзақ мерзімді табысқа жетуіне кедергілер пайда болуы ықтимал. Негізгі бөлім.
Ақпараттандыру (немесе бір жақты қарым-қатынас) тұжырымдамасы (моделі) ХІХ-ХХ ғасырдың соңында пайда болды және кең таралды. Оның мәні халықтың іскерлік қарымқатынасына оң көзқарас қалыптастыру мақсатында ұйымдардың, фирмалардың және компаниялардың қызметі туралы нақты және шынайы ақпарат тарату болып табылады. Сондықтан, бұл тұжырымдама «сендіру,иландыру» тұжырымдамасы деп аталды. Ол PR-ды дамытуда маңызды рөл атқарды. Дегенмен, іс жүзінде бұл бір бағытты, асимметриялық болды, яғни. PR субъектілерінің барлық күш-жігері жұртшылық арасында ақпараттарды белсенді түрде таратуды қолданса да, ұйымдар мен компаниялар үшін тікелей «пайда табуға» бағытталған.ХХ ғасырдың екінші және үшінші онжылдықтарында өзара түсіністіктің тұжырымдамасы (екі жақты байланыс) дами бастады. Халыққа, жұртшылыққа және қоғамға бір бағытты насихат әсерінен, оның өнімдеріне деген қарым-қатынасына қатысты халықтың пікірін параллельді зерттеуге,пайдалануға көшті. Дегенмен, бұл бағытта жұртшылықтың пікірлері мен мүдделерін белсенді түрде қарастыру көзделмеді. Сондықтан, бұл тұжырымдама екі жақты, бірақ әлі асимметриялы түрде әрекет етті.Өткен ғасырдың 30шы жылдарынан бастап және біздің күндерімізге жеткен әлеуметтік серіктестіктің (бейімделу) тұжырымдамасы (моделі) «шығу» ғана емес, сонымен қатар жүйенің «енуі» бойынша бағдарлауды көздейді, атап айтқанда: ұйымның ынтымақтастығы туралы хабардар болу қоршаған ортаға, қоғамдық қатынастар процесінде, қоғам мен оның айналасындағы қоғамның мүдделерін, бұл жағдайда әлеуметтік әріптес ретінде қабылданады. Бұл тұжырымдаманың екі жақты және симметриялық екені анық. Атап өткен жөн, сипатталған үрдістер заманауи дамыған демократиялық елдердегі PR-дың дамуына тән. Егер сіз осы жүйенің украиналық қоғамда (және басқа ТМД елдерінде) қалай жұмыс істейтінін қарасаңыз, осы модельдердің екіншісі осы сәтте ең жақсы жұмыс істейтінін көруге болады, атап айтқанда: екі жақты асимметриялық байланыс тұжырымдамасы. (Зубкин А. «Создание имиджа руководителя как элемент PR организации». Москва , 2010.) Кәсіпорында,өндірісте пиардағы басқару үлкен тәжірибе мен жан-жақты білімді және терең техникалық түсінікті қажет етеді.Кәсіпорын өзінің қызметін жүргізіп отырған салада пиар қызметі ең алдымен ішкі және сыртқы қарым-қатынастарды реттеуге бағытталады.
Ішкі қарым-қатынас
• Имиджді қалыптастыру(лидер)
• Командалық мәдениет,жанжал қақтығыстарды болдырмау,өзара ауызбіршілік, кадрлық мәселелер
Сыртқы қарым-қатынас
• Серіктестермен байланыс
• БАҚ-пен байланыс
• Билікпен, ұйымдармен байланыс орнату • Халықаралық аренадағы қарым-қатынас
• Жарнама
• Анализ, талдау жасап отыру
• Кризистік жағдайларға дайындық,кәсіпорынды дағдарысқа қарсы бағыттау
Осыдан шығатын қорытынды PR мақсаттарды жоспарлау менеджментке тіреледі.Оның принципі жетістікке жету үшін мақсатың айқын,нақты болуы қажет.Және ол компанияның әрбір өкіліне түсінікті әрі жетекшінің мақсатына негізделуі керек.PR маманының жұмысындағы ең маңызды құжат, ол –PR концепция.Бұл концепцияға зерттеу нәтижелерін,мақсаттардың негізгі талаптарын,стратегияны және мақсатты аудиторияны анықтау біріктіріледі.Сауатты,мықты жасалған концепция – БАҚ арқылы имиджді көтеруге және компания табысының кепілі бола алады.
Ситуациялық талдау барысында компанияның сыртқы имиджі туралы ақпараттарды ескерген жөн:
• Кәсіпорын жайындағы баспасөздегі ақпараттарды іріктеп алу;контенттік талдау жасау
• Кәсіпорын қызметі туралы жазып жүрген журналистердің базасы;
• Кәсіпорынды қолдап жүрген және қолдамайтын қоғамдық ұйымдар мен саясаттағы беделді көшбасшылар тізімі,сараптамасы;
• Кәсіпорынның – бизнестегі мақсаты
• Қарым- қатынастың ,әр түрлі байланыс міндеттері
• PR бөліміндегі кәсіпорын үшін маңызды іс-шаралардың құжаттарын жетік меңгеру
• PR аңызды позициялау «El.kz» ресми сайты «Кәсіпорынның PR-қызметінің мақсаты мен міндеті».( http://el.kz/)
Кәсіпорындарда іс-шаралар ұйымдастыру пиарды ұйымдастырудағы танымал әрі икемді құрал.Арнайы ұйымдастырылған іс-шаралар тек қана белгілі тұлғалардың қатысуымен ғана емес, қарапайым презентациялар,пиар науқандар,сәтті өткен кәсіпорынның туған күні немесе онжылдық , жиырмажылдық, тағы да басқа шаралардың,мейрамдардың ұйымдастырылуы арқылы пайдасын тигізе алады. Себебі бұл іс-шаралар БАҚ көздерінде жарияланады, санаға сіңіріліп,насихатталады.Оның мақсаты да осы,яғни, мақсатты аудиторияның қызығушылығын оятып, кәсіпорын жайында белгілі бір жағымды қоғамдық пікір қалыптастыру.Арнайы іс-шара тек қана ішкі пиар емес, сыртқы пиар үшін де маңызды.Себебі, нарықта кәсіпорынның имиджін құру және тауарды алға тарту барысында іс-шаралар ықпалын тигізе алады.
Пиар қызметінің элементтері Аталмыш іс-шаралардың негізгі міндеттері
Конференция жасау;презентация жасау;науқан өткізу; көрмелер жасақтау,ұйымдастыру; концерттік ісшараларды жоспарлау. Сыртқы аудиторияның назарын аударту;танымалдылыққа көңіл бөлу,арттыру, іс-шараға келген аудиторияны жалықтырмай, қызығушылығын ояту,сондайақ кәсіпорын мен қоғам арасындағы жағымды қарым-қатынас орнату.
Кесте-1.Арнайы іс-шараларды ұйымдастыру қызметтері
Арнайы жасалған іс-шаралар пиар саласындағы өте мықты құрал және белсенді түрде әсер етуші фактор ретінде жұмыстар атқарады.Себебі бұл психологиялық шабуыл десек те болады.Аудитория үшін жағымды,ұнайтын факторлар:
• Өзіне деген назар (таңдап шақырылған топ мүшесі болса)
• Іс-шарада бір рухани азық алып,демалып қалады
• Марапаттар болуы мүмкін
• Жаңа идеялар, тренингтер
Жергілікті аудитория
— Көшбасшы тұлғалар;
— Озық компаниялар, бәсекелестер;
— Заң мекемелері;
— Қаржы саласы (банк, сақтандыру компаниясы);
— Жоғары оқу орындары, студенттер, кәсіби біліктілікті жоғарлату мекемелері; — Бұқаралық ақпарат құралдары.
— Облыс, аудан әкімдіктері.
— Мемлекеттік деңгейдегі аудитория
— заңды, лоббистік көмек беру органдары;
— трансұлттық компаниялар және орта кәсіпорындар — БАҚ–пен өзіндік ақпарат тарататын ұйымдар; — шетелдік инвестициялық ұйым және іскери кеңес.
Халықаралық деңгейдегі аудитория o Елшілер және консулдар;
o БҰҰ, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы және т.б. сияқты экономика нарығындағы халықаралық ұйымдар;
o McKinsey & Company, Goldman Sachs, PricewaterhouseCoopers, Bain & Company және т.б. сияқты бүкіл әлемдегі инвестицияларды басқаратын және демеу беретін жетекші, алып консалтингтік компаниялар
Жалпы маркетингтік стратегияны ғаламдық деңгейде жүзеге асыру үшін ең алдымен жергілікті қатысушыларға аса көп назар аударған жөн.Олардың ішінде ең бастысы, әрі кәсіпорын немесе пиар жүргізіліп отырған обьектінің имиджіне тікелей әсер ететін ол – БАҚ(теледидар, баспасөз, радио, интернет-газета).Сонымен қатар кәсіпорын орналасқан қаланың маркетингіде аса маңызды рөл атқарады.БАҚ-тағы таралған қаланың жағымды немесе ақпараты қаланың дамуына тікелей әсер етеді.Мысалға, Детройт қаласының БАҚтағы жағымсыз имиджі (қылмыстың көптігі, банкрот, қарыздар) кәсіпорындар мен инвесторларды, туристерді қаладан қашқақтатты.Дәл осы бағытта, бірақ жағымды имидж қалыптастыру арқылы,түскен беделді қайтадан жаңғыртуға болады.Сол себепті, пиар маманы маркетолог бола білуі қажет,БАҚ-пен тығыз байланыста болып,журналистер мен БАҚ өкілдерімен әрдайым диолог жүргізіп отыруы тиіс.Қандай жетістікке жетпесін нарықтағы позициясы жайында мақтан етерліктей етіп, БАҚ арқылы бұқаралық санаға әсер етуі қажет.БАҚ өкілдері үшін, журналистер үшін сенсация жасау,жаңалық ашу, рейтингті көтеру бірінші орында тұрады, ал компания небір сенсациялық жағдайларға тап болуы мүмкін, осы мезетте қоғаммен байланыс маманы жаңалықты сараптай отырып, журналистердің алдын алуы керек, пиаршы үшін компанияның беделі,имиджі, абыройы бірінші орында.Былайша айтқанда жақсысын асырып, жаманын жасырып отыруы керек. Барлық компанияларда кез-келген жақсы бастама іскерлік,маңызды қарым-қатынасты нығайтуға, ұжымның жақсы атын шығаруға, жаңа жобалардың туындауына игі әсерін тигізеді.
Қазіргі таңда нарықта PR-дың гүлдеп тұрған заманы және оның келешекте де сұраныста болатыны сөзсіз.Сонымен қатар, фирмалық қарым-қатынасты талдап өткен жөн.Фирмалық коммуникация корпоративтік мәдениетті қалыптастыруға, кәсіпорын ішіндегі ақпаратты таратудағы тиімді жолдарын ойластыруға, қызметкерлердің адалдығына, тартымдылығына, HR-брендингке аса назар аударады, бағытталады.Ол кәсіпорынның реттеуші механизмі. Бизнесте ішкі жанжалға жол бермеу, “corporate identifty”- корпоративтік мәдениетті ең маңызды мәселе ретінде қарастырады.Себебі, іштегі даудың келтірер залалы айтарлықтай көп: өркениетті бизнеске көше алмау; іскерлік беделді түсіріп алу; экономикалық әл-ауқатты әлсіретіп алу секілді қақтығыстарға тап болуы мүмкін.Барлық кәсіпорындардағы ішкі коммуникация жүйесін құрумен PR қызметін айтарлықтай тиімді жүргізу үшін ақпараттық сылтауларды құрып, PR, баспасөз қызметін тиімді атқарып,сыртқы арналарды жылжытып, корпоративтік әлеуметтік жауапкершілікті(CSR), дағдарысқа қарсы тұратын коммуникацияны ойластырып отыру қажет.( http://pr.web-3.ru/pr/)
Ішкі коммуникация жүйесі Ішкі PR-қызметінің құралдары
Стендтер; корпоративтік газет,журнал
Экрандар;
Корпоративтік радио;
Іс-шаралар;
WhatsApp;
Конкурстар мен акциялар; Электрондық жіберілім;
Мобильдік қосымшалар. БАҚ: Ақпараттық
(БАҚ,сайт,стенд,парақшалар,хат);
Аналитикалық (кері байланыс орнату, сауалнама, мониторинг жүргізу);
Коммуникативтілік(корпоративтік мерекелер,оқыту,тренинг,кәсіби әр-түрлі сайыстар );
Ұйымдастырушылық(жиналыс
өткізу,кеңес.басшылықтың сөз сөйлеуі,стандарттарды еңгізу және жасау).
Кесте-2.Ішкі коммуникация қызметі
Pricewaterhouse Coopers ақпараттық еркіндікті зерттеу нәтижелері бойынша, құқықтық талаптардан тыс ақпаратты ерікті ашып жариялау, компанияның 20-30%-ға капиталдандыруының ұлғаюына әкеледі деп көрсетеді. Мұнда, әлеуметтік жауапкершілік саласындағы ақпараттың еркіндігі әлеуметтік жауапты компанияның іскерлік беделі мен имиджін қалыптастыруға маңызды фактор болып табылады. Қазақстан нарығындағы ағымдағы жағдай туралы айтатын болсақ, оның басты ерекшелігі әлемдегі ең ірі корпорациялардың тізімдеріне орналасу факті болып табылады. Өсу бар, яғни бұл компанияның еркіндігін, және оның корпоративтік неғұрлым тиімді, айқын іс-әрекеттерінің халықаралық стандарттарға сәйкес екендігін білдіреді. (Иванов А, Внутрифирменный Public Relations. Планирование PR-акции. Креативное решение., Казанская.П.Б, Стародубцева Е.Б. – М.: Небо, 2009. – 479 с.)
Сайт кәсіпорын үшін қажет пе? Қазіргі уақытта ғаламторда тауарлар мен қызметтерді сатудың көптеген мүмкіндіктері ұсынылады. Жеке сайты жоқ компания болашақ клиенттерін жоғалтып алуы мүмкін. Сол себепті шығарылатын өнім мен қызметтерге адамдардың назарын аудару үшін сайт-визитка құруды қамтамасыз ету қажет.
Бұл компанияға қандай табыс әкеледі?
1.Компанияның веб-сайты қызметтерін,атқарған демеушілік,қайырымдылық,инвестициялық шараларын ең үлкен аудиторияға тән– ғаламтор желісінің қолданушыларына, адамдарға, компанияларға көрсетуге және насихаттауға мүмкіндік тудырады;
2.Компания интернет-порталын дайындау арқылы компанияны танытып қана қоймай, оның қызметінің нарықта дамуына жол ашады.Сайт дизайнының креативті,ерекше болуы сайт қолданушыларын еліктіреді әрі компанияның оң имиджін қалыптастырады;
3.Сайттың көмегімен көптеген сауалнамалар,пиар-акциялар жүргізуге болады,тікелей компания мен аудитория арасындағы байланыс көпірі;
4.Компания веб-порталында басқа да компанияның әлеуметтік желідегі парақшаларына сілтеме жасауға болады.( Е.С. Гетманенкою.Визуальные стандарты как элемент имиджа компании)
Әлеуметтік жарнаманың пиар жүргізудегі рөлі қандай?Компаниялар өздерінің әлеуметтік қызметін ерекше атап көрсету үшін, тағы бір өте маңызды құрал –әлеуметтік жарнаманы пайдалануларына болады. Олар,мүмкін БАҚ көздері үшін ол кәдімгі жарнамадан айырмашылығы жоқ шығар, себебі олар плакаттар,бюллитендер, бейнелер, билбордтар, парақшалар, эмблемалар және басқа граффити, компьютерлік графика, комикстер, фотосурет, ұрандар, және әр түрлі көркемдік,деректі — ТВ роликтер.Және осы ақпарат тарату құралдары арқылы компания өз акцияларын,шараларын насихаттай алады.
PR-ресурстардың маңызды элементі,компания өндіретін креативті материал болып табылады. Атап айтқанда:
• буклеттер және брошюралар;
• стендтер; • модульдерді.
Осы материалдарды әлеуметтік саладағы компаниясының ұйымдастыруымен сол қызметті көрсетуі мүмкін, және, керісінше, жоспарланған немесе компания меценат ретінде қатысады.
Қорытынды.Талдаудың қорытынды бөлімі PR-ді тек қана қызмет ретінде емес, осы қызметтің басқару қағидаты ретінде қарастырады.
Қаралып отырған әлеуметтік құбылыстың мәнін талдау негізінде келесі функцияларды бөлуге болады:
1. Қоғамдық пікірдің функциясы. PR-ның негізгі міндеттерінің бірі — әлеуметтік кеңістіктегі қоғамдық пікірді оның субъектісінің жұмыс істеуін үнемі қадағалап отыру.
2. Қоғаммен өзара әрекеттесуді ұйымдастыру функциясы. Қоғамдық пікірді бақылау негізінде PR-технологиялық субъектілер негізгі субъектілердің мүдделеріне, олардың оң имиджіне және басқа да әлеуметтік өзара әрекеттесу субъектілерімен тиімді қарым-қатынасқа қол жеткізуге әртүрлі топтармен үздіксіз және белсенді іс-қимылды ұйымдастырады.
3. Коммуникативтік кеңістіктің басқару функциясы. PR қызметі ақпараттық өрісте толығымен ағып келеді. PR қызметінің субъектілері ақпаратпен жұмыс істейді: ақпараттық ағындарды жинайды, талдайды, түзетеді, басқарады, қоғам үшін салдарын ескере отырып, ақпараттық-қызметтік бағыттар мен қызмет бағыттарын таңдайды, сондай-ақ әлеуметтік және азаматтық жауапкершілік және т.б. Мұның бәрі әртүрлі әлеуметтік әрекеттер субъектілері арасында байланыс орнату мүддесі үшін жасалады.
4. Ұйымды басқару функциясы. Барлық деңгейдегі ПР субъектілері, сонымен қатар таза PR тапсырмалары, ұйымды басқаруға байланысты мәселелерді шешеді — қызметкерлерді іріктеу, орналастыру және оқыту, ұйымның даму стратегиясын айқындау, қызметкерлерді ынталандыру, ұйымның барлық деңгейлерінде маңызды шешімдер қабылдау бойынша кеңес беру, бюджеттеу және т.б.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Василенко, А.Б. PR крупных корпораций: учебное пособие / А.Б. Василенко. — М.: ГУ ВШЭ, 2002. — 304 с
2. Чумиков А.Н. Связи с общественность и благотворительность. Учебное пособие. М: Огонь. 2004г.
3. Турянов Р. «Социальная активность бизнеса, рекламные акции в PR». Москва, 2008.
4. Зубкин А. «Создание имиджа руководителя как элемент PR организации». Москва, 2010.
5. Дедкова В. Использование технологий «связи с инвесторами» при планировании инвестиционной деятельности компании.
6. Иванов А, Внутрифирменный Public Relations. Планирование PR-акции. Креативное решение., Казанская.П.Б, Стародубцева Е.Б. – М.: Небо, 2009. – 479 с.
7. Рутковская.М / PR в формировании имиджа компании как работодателя– С.: Метро, 2006. – 140 с.
8. Пелленен, Л.В. Эффективность и качество PR-деятельности: современные подходы к оценке –М.: Прага, 2005.
9. Шишкина. М.А. PR в системе социального управления / М.А. Шишкина. – Спб.: Палада-медиа, СЗРЦ «РУСИЧ», 2002. – 444 с.
10. Фетов Л.Н. PR и общественное мнение: учебное пособие / Л.Н. Фетов. — СПб. — 2003. – 320 с
11. «Социально ответственный бизнес и общественное развитиe» (результаты исследования) – Великий Новгород, 2008
12. Соболевa, С. PR-агенты рассекретили информацию / С. Соболевa // Коммерсантъ.
17.04.2009. – 2009. — № 69 (4124) – С. 5-8
13. Лозовский, H.3. Связи с общественностью в некоммерческих организациях – М.Паблишер:, 2005. – 350с.
14. Руткин Ш.О. Pr-технологии в привлечении инвестиций. Спонсоринг и фандрайзинг. – М.:Прага, 2006. – 499 с.
15. Пагнастикова Л. Коммуникации в кризисных ситуациях– М.: Метро, 2003. – 298 с.
16. Петрова Р.О. Связи с общественностью в кризисных ситуациях. – М.:Регено, 2000. – 123с.
Бакирова Г.Л, Егоров О.Н. Связи с общественностью. Учебное пособие. Спб: АСТ, 2002 г.
17. Оxfоrd Advanced Learner’s Dictionairy, Оxоrd University Press, 1998.
18. Игорова Л.Н. Паблик рилейшнз и общественное мнение. – СПб.: Питер, 2004.
19. Блохина У.Л. Современный PR.- М: Амфора – 2003г.- 234с 20. Ю. Набутовский Кризисные репутационные стратегии. – М.: Время, 2006. – 345 с.
21. Kelly R.A. Sure-Fire Rеcipe For a Succеssful PR Career (Р.А.Келии. Надежный рецепт успешной карьеры в области PR)
22. «WEB 3.0 создаем вместе» http://pr.web-3.ru/pr/
23. «El.kz» ресми сайты «Кәсіпорынның PR-қызметінің мақсаты мен міндеті»
24. http://el.kz/