ЖАСТАРҒА АРНАЛҒАН PR ШАРАЛАРДЫҢ ТИІМДІЛІГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Жумаділ Болат Нурмаханұлы
Журналистика және Саясаттану факультеті
Телерадио және қоғаммен байланыс кафедрасының 2 курс магистранты Л.Н Гумилёв атындағы Еуразия Ұлттық университеті Ғылыми жетекшісі: Рыстина И.С.
Аннотация
Ғылыми зерттеу жұмысының мақсаты: Бүгінгі күнге де, болашаққа да үміт арқалаған; аға буын үлкен үміт күтіп отырған жас буынға арналған PR амалдарды талдап, тиімді, тиімсіз тұстарын зерттеп, Қазақстандық PR сегментіне оңтайлы болатын әдістерді таңдап алу және сол арқылы жастарға жаңа мүмкіндіктер ашу.
Зерттеу жұмысының гипотезасы: Қазақстандық PR нарыққа жаңа өнімдер ұсыну арқылы қоғаммен байланыс саласын дамыту. Қазіргі таңдағы жастар арасындағы проблемаларға нақты шешімдер шығару.
Жалпы, әр тарихи кезең, дәуір, революциялық уақытқа қарай әр әлеуметтік топтың жасына қарай жіктелуі әртүрлі болады. Олар мынадай критерийлер бойынша жеке-жеке сұрыпталады:
1) Алынып отырған кезеңдегі саясат
2) Адамдардың сана-сезімі
3) Халықтың даму деңгейі
4) Болып жатқан маңызды тарихи оқиғалардың мазмұны
5) Т.с.с. ондаған тармақтар бойынша халықтың әлеуметтік топқа бөліну жас шкаласы өзгеріп отрыады.
Бүгінгі күні жастар деп ауыз толтырып айтатын топқа заманауи тілмен айтқанда миллениалдар мен Z толқынының өкілдері жатады. Алдымен, бұл шетелдік ұғымдарға түсінік бере кетсек:
Осыдан бірнеше жыл бұрын америкалық ғалымдар туған жылына және туған жеріне қарай халықты 5 буынға бөлген. Олар:
1) Дәстүрлі буын өкілдері немесе үндеместер толқыны (1945 жылға дейін туғандар)- еңбекті бағалау және ысырапшылыққа жол бермеу олар үшін өте маңызды. Өйткені олар жас кезінде бір, кейбіреуі тіпті, екі дүниежүзілік соғысты, әртүрлі себептерге байланысты болған дефицитті бастарынан өткізген.
2) Бэби-бумерлер толқыны (1946-1964 жылдар аралығында дүниеге келгендер)- екі дүниежүзілік соғыстан кейін жарық көрген ұрпақ өкілдері экономиканы дамытуға елеулі үлес қосқан, еңбекқор әлеуметтік топ.
3) Жұмысбасты бэби-бумерлердің балалары атышулы Х толқыны (1965-1979 жылдар) ата-ана тәрбиесінен гөрі құрдастары мен замандастарына қарап ержеткен буын. Әсіресе, батыста бұл ұрпақ “өзімен-өзі” өскендер болғандықтан, дәл осы толқын кезінде СПИД, наркомания сияқты ғасыр індеттері пайда болды. Бірақ бұл ғана емес, дәл осы толқынның кезінде технологиялық прогресс жарқ етіп, өмірге компьютер келді.
4) Қазір екіге бөлінген жастар тобының бірін құрайтын топ — миллениалдар — Ү толқыны(1980-1995 жылдар). Бүгінде жастары 23 жастан 38 жасқа дейінгі әлеуметтік топтың спецификасы ерекше. Өйткені олардың ішінде “жастар” қатарында жалындап тұрғаны да, ол кезден ақыл тоқтатуға аяқ басқан жандар да бар. Бұл кісілер ақпараттық технологиялар заманында өмірге келгендіктен, коллективтік жұмыс, командамен қарымқатынысқа ашық. Ү буыны эгоизм, интернетке тәуелділік, қызбалық секілді эмоциялардың басымдығымен ерекшеленеді. Ғылыми жұмысымыздың зерттеу объектісінің бірі дәл осы — Ү толқыны. Бұл толқынның жас пен жыға бөлінуі әр континентте әртүрлі пікірге ие. Себебі, дәл осы ұрпақ дүниеге келген уақытта КСРО ТМД-ға айналды. Дәл осы тарихи мәнге ие оқиғалар өмірлік маңызға ие болып, миллиондаған жандардың өмірі 180 градусқа бұрылды. Сәйкесінше, бұл АҚШ пен басқа да дамыған елдерге қатты әсер ете қоймауы мүмкін.
5) Тақырыптың тура алынған нысанасы — Z буынының өкілдері. Олардың қазіргі жастары — 1996 жылдан басталып дәл қазір туған нәрестеге деін жалғасады. Бұл толқын “смартфонмен туған” толқын саналады. Олардың өмір сүру кезеңі жоғарыдағыдай қантөгіс немесе қырғи-қабақ емес, соғыстың ақпараттық деп аталатын түріне дөп келіп отыр. Әлеуметтік желі өмілерінің бір бөлшегіне айналған буын сол алаңдағыдай барлық нәрсенің жарқ еткен қанық түске боялған және өте жылдам болғанын қалайды. Осы себептен де бүгінде баяғы кездегідей онжылдықпен, тіпті, одан да ұзақ өлшемдермен өлшенетін таптаурындар жұмыс істемейді.
Зерттеу объектімізді жан-жақты зерттеп, талдап алдық. Сонымен, олар Ү толқыны өкілдерінің екінші жартысы және Z толқының алғашқы жартысы кіретін спецификалық әлеуметтік топ. Неге Ү тобының екінші, ал Z тобының бірінші жартысы? Өйткені миллениалдардың аға буыны жылдан-жылға жастарына жас қоспаса, қайтадан жасармайды. Z өкілдерінің ең үлкені қазір 22 жаста болса, кішкентайы жаңа туған сәби. Ол сәбидің “жас” статусына ие болуы 10-15 жылда жүзеге асады. Ол кезде, оның үстіне, мынадай принциптердің өте жылдам ауысатын уағында трендтер мен PR амалдар басынан бастап аяғына дейін өзгереді.
Объекттің портретін жасауды жалғастырамыз. Тікелей таргетіміз Қазақстан Республикасының жас азаматтары болғандықтан, біз үшін қазақстандық жеткіншектердің шетел стандарттары бекіткен шкалалардан айырмашылықтарын анықтап алу өте маңызды.
Негізі, бұл сұрақты 90-жылдарға дейін қозғасақ, айтарлықтай өзгеріс болмас па еді, өйткені , еліміздің тәуелсіздік алуы, шекараның ашылуы, барлық мемлекетпен бейбіт әрі ашық қарым-қатынас көп тұста біздің жастарымыздың дамыған елдердің жастарынан бөлектейтін айырмашылықтарын азайтты. Сонда да, тарих пен саясат, өткен қоғамның іздері жастар санасында өз орнын қалдырмай қоймайды.
1) Отандас жастарда жергілікті білім жүйесінің әсерінен қалыптасқан бірізділік пен жүйелілік аз мөлшерде болса да, бар. Бұл — факт.
2) Ұлттық кодымыздың мықтылығына орай, қазақ жастары басқа ел өкілдеріне қарағанда отбасылық құндылықтарды жоғары қояды.
3) Совет заманының туындысы саналатын ата-аналары мен аға-әпкелерінен бойларына жинаған тұрақтылық қасиеттер бар. Бұл қасиеттер маркетологтар үшін кейде тиімді болса, кей кездері шешімі қиын мәселелер туғызып жатады.
Зерттеу нысаны — қазақстандық жастардың анық портретін жасап алғаннан кейін шетелдік тәжірибеге жүгінгеніміз жөн болар.
2002 жылы жарыққа шыққан “Әлемдік тәжірибедегі ең үздік 62 PR-кампания” кітабында берілген кейстердің 50%-ға жуығының мақсатты аудиториясы жастар мен жасөспірімдер. Кітаптағы 62 кампанияның көшін бастап тұрған атағы жер жарған, талай ұрпақты тәрбиелеп шыққан аңыз қуыршақ “Барбидің” 1999 жылы өзінің 40 жылдық мерекесін тойлау кезінде сол кезде енді балалы болатын жас қыздарға бағытталған әрі қуыршақтың мазмұндық концепциясын халыққа да, сол кездегі БАҚ-қа да сүйкімді етіп көрсететін PR амал керек болды.
Сонау 1999 жылы Барбидің имиджімен бас қатырған Ketchum PR компаниясының қызметкерлері тиімді шешім ретінде қуыршақты тек сұлулықтың символы, әдемі, спортты серік еткен келбетті де көрікті “бос қуыршақ” ретінде емес, сол кезде кеңінене етек алған, қоғамда қызу талқыға түсіп, қыздар мен әйелдер арасында қолдауға ие болған гендерлік теңдік және феминистік көзқарасты қолдауды қолдануды ұсынды.
Бұл PR кампанияның ең басты екі мақсаты болды:
1) Болашақ аналар өз қыздарына Барбиді мақтанышпен алып беретіндей имидж қалыптастыру.
2) Барби алғаш жарыққа шыққан 1959 жылдын бері аталмыш брендке тек өткір сынмен қарайтын БАҚ өкілдерінің оң көзқарасын алып, бірнеше буынға жететін жағымды пікір қалыптастыру керек болды.
Бұл мақсаттарды жүзеге асыруға Ketchum мен Mattel PR компанияларына бір жыл уақыт кетті. Олар ең алдымен қыздар мен әйелдер альянстарына демеушілік көрсету арқылы керекті нәтижеге қол жеткізетіндерін түсінді. Сөйтіп, олар Girls Incorporated ұйымын белсенді түрде қаржыландыруға кірісті. Сонымен бірге “Барбидің барлық армандары орындалады”, “Барбимен бірге арманға жет” деген сияқты сарындағы кампаниялар құрастырылып шығарылды. Одан кейін, өз ісінің нағыз шебері, ең мықты деген 10 әйел “Барби армандарының елшісі” атағын алып, сол идеяны таратуды белсенді түрде жүзеге асырды. Ойлап қарасақ, бүгінгі бренд-амбассадорлық әріптестік сол кезден-ақ PR саласында кең қолданыс тапқан.
Тек Америка Құрама Штаттарының төңірегінде тойланса да, бұл елеулі оқиғаның жаңғырығы бүкіл әлемге тарады. Ол солай жоспарланған болатын. Барби мерейтойының PR бюджеті — 256 000 АҚШ доллары. Бұл 3 жыл бойы Girls Incorporated ұйымына салтанатты түрде табысталып келген 1,5 млрд долларды қоспаған кездегі бюджет. Иә, бюджет өте ауқымды. Есесіне, Барби өзіне тиесілі міндеттердің барлығын абыроймен атқарып шықты:
1) Миллиондаған аналар мен болашақ аналардың Барби жайлы күдікті де күмәнді ойлары сейіліп, “ақылды Барбиді” қыздарына сатып алып беруге шешім қабылдады. Олардың сондай теріс пікірде болуына Барбидің 1959 жылы “жарық дүниені ашқан кезіненақ” тек сұлу ғана болып көрініп, өз имиджін солай қалыптастырғаны әсер еткен еді.- Бұрын Барби деген аттың өзінен қыздарымызды алшақ ұстап, аталмыш қуыршақтармен қыздарымызды тәрбиелеуді құптай қоймайтынбыз. Ал қазір бәрі — тамаша!- деп аналар мен болашақ аналар ойларымен бөлісті.
2) Барби өмірге келгеннен бастап оны аш қасқырша аямай талап, талай сынның астына алған БАҚ өкідері, экономика, биржа саласының критиктері мен кәсіби сыншыларының арасында да Барби — жас қыздарға үлгі бола алатын тәрбиелеуші құрал ретінде қабылдауға “рұқсаттарын берді”. 25 мемлекеттің арнасында “Барби жылы” жайлы деректі фильмдер мен репортаждар беріліп отырды. Аты шулы СNN эфирінің толық 17 минуттық уақытын қылықты қуыршаққа арнады.
Сонымен, Барби қырық жасқа толғанын қырық қырды шулатып тұрып тойлатып, түрлі БАҚ-та бас-аяғы 1700 шығарылым жасалыпты. Және олардың 70% ойыншық брендінің жетістігі жайлы жарыса баян еткен.
Кей елдердің бүтін бір мемлекетті асырайтын табысы өзін-өзі артығымен ақтады. Өйткені, PR кампанияның мақсаттарының бірі сатылымды көбейту болғанымен, ол ең басты мақсат болған емес. Эмоция, тәрбие, жүрек — міне, адамның ең мықты, әрі ең әлсіз саналатын осындай тұстарына жасалған PR шабуылдардан соң, бүгінде Барби бренд қана емес, тұтас бір өмірдің, буынның айнасы іспеттес болды. Барбиді жек көретін сыншылардың өзі оны жақсы көріп кетті. Қазір кез-келген жастағы әйел адам, келіншек, бойжеткен немесе кәусар нәрестені тоқтатып, қуыршақ сөзімен не байланысатынын сұрасақ 80% Барби деп жауап береді. Ал, сонау 1999 жылы, осыдан 20 жыл бұрын жасалған еңбектің де діттеген мақсаты, көздеген межесі осы еді.
Қоғаммен байланыстың осынау жарқын үлгісін көрсету жолында 1 жыл бойы тынбай жұмыс істеген Ketchum және Mattel компаниялары осы кейс үшін әлемдік деңгейдегі атақ пен абыройға ие болды.
Ел боламын десең, бесігіңді түзе деп, ұлтттың ұлағатты ұстазы Мұхтар Әуезов бабамыз айтқандай, бұл жердегі қуыршақ идеологияның қарымы күшті қаруы рөлінде. Ал, сол қуыршақты күллі әлемге керемет етіп көрсеткен PR акция қаншама қыздың — ұлт анасының, тәрбиенің бастауының психикасыны, күнделікті тұрмыс-тіршілгіне, ойлау жүйесіне, тіпті, сұлулық, ақылдылық, Армандардың орындалуы сияқты адам өмірінің негізі болатын модельдер де сәби санасында тек Барбимен байланысты болды.
Бұл кейстегі проблема 40 жыл өзін-өзі ақтаған бизнесті одан сайын өрлетіп, атааналар соңғы тиыны болса да, балаларына басқаны емес, Барбиді алып беруінің қамын ұзақ мерзімді стратегия ретінде жасайды. Капиталистік бағыт, ешкімді амайтын өздеріне өздері құрып алған қатал нарықтың қатқыл талаптарынан жасалған талап АҚШ немесе сол сияқты басқа да батыс мемлекеттері үшін қалыпты жағдай болса, біздің елімізге мән беруге тұрарлық, ақшадан да маңызды, жастар арасында өте актуалды болып отырған мәселелер бар.
Олар жайлы барлық жерде аз-аздан айтылып, проблема көтеріліп жатқанымен, нақты бір әрекетке шақыратын шешім жоқ. Сондай кезде бізге көмекке бейбіт амал — PR келеді.
Тәуелсіз Қазақстанның еркін рухты жастарында қандай проблемалар болуы мүмкін дейтіндерге:
1) Ажырасу деңгейі бойынша еліміз әлем елдерінің ішінде 10 — орында “көш бастап” тұрғаны барлығымызды қынжылтса да, ащы шындық. Отбасын, Отанын жанындай жақсы көріп, көзі түскеннің сөзінен, білегі күштінің өзінен қорғап келген бабалар ұпрпағы өкінішке орай қаралы тізімде алдыңғы орында тұр. Бұл қорқынышты статистикаға сенсек, Қазақстанда әр жаңадан қосылған шаңырақтың үшеуінің біреуі бір жылға жетпей ат құйрығын кесісіп, екі жаққа тарайды екен.
Бірақ, барлық сұрақтыкі сияқты, бұл мәселенің де шешімін табуға болады. PR арқылы. Ол үшін PR -да алпауыт күшке ие құралдарды тізімдеп алайық:
• Отбасы бақытын бірінші орынға қоятын пікір көшбасшыларымен тығыз байланыста жұмыс істеу — пікір көшбасшыларымен жұмыс; Бұл рөлде жастардың сүйікті әншісі, бизнесмен, марафоншы немесе кез-келген адал жолмен өзін-өзі жасап шыққан, жастар арасында танымал селмейд тұлға болуы мүмкін.
• Толыққанды отбасы көрінісін керемет өмірмен, жұмыста үлкен биік шыңдарға жеткен жандардың өміріндегі ең басты жетістігі отбасы екенін дәлелдеу — сауатты, табиғи жарнама. Жарнама дегенде тек киноның арасында болатын 30 секундтық видео емес, жалпы қоғамда болып жатқан кез-келген оқиғада толыққанды отбасы позициясын ұстанып қалу.
• Дәл осы ажырасуды жою тақырыбына арналған Жапониядан шыққан сәтті кейс бар. Негізі, Күншығыс елі адаманан асып бара жатқан роботтары ғана емес, ажырасу деңгейінің төмен көрсеткішімен де танымал.
ХХ ғасыр басында Жапонияның көмір өндіретін қаласының ыбарлық көмірі таусылып, қала тұрғындарына күнкөріс қамы үшін екі қолға бір күрек таппай қиналады. Сол кезде неше амалдан кейін мәселені шешу тізгінін PR-шылар өз қолдарына алады. Халықты жан-жақты зерттей келе, жапондықтар адам таңқаларлық фактті анықтайды. Ол — қала тұрғындарының ішінде бірде-бір ажырасқан жанның болмауы. Бір қарағанда жәй нәрсе болып көрінетін дүние қазіргі қоғамның ауыр дерті екенін бірден түсінген PR мамандары қаланың дәл осы ерекшелігін белсенді түрде жарнамалауды бастайды. Саяхатшылар мен туристер арасында “бұл қалада ажырасу деңгейі — 0” деген имиджді барынша көп жарнамалайды. Ал, қазір ол қала әлемдегі миллиондаған қос ғашықтың некесін қидыру үшін іздеп тауып баратын жеріне айналды. Сол теңдессіз өзгешелігі бүгінде қала халқын таза туризм арқылы асырап отыр.
Жапонияның ажырасу деңгейінің төмен ұстап тұру үшін жасалған жалғыз ама бұл емес. Жапонияда — карьера қуғысы келіп, қызмет бақытына бөленгісі келетін адам ешқашан ажыраспайды. Оған да жапондардың өзіндік PR амалдары әсер етті. Мәселенің бәрі мына жерде жатыр. Күншығыста отбасымен барлық нәрсе байланыстырылады. Егер сіз ажырасқан болсаңыз, демек отбасы менеджментімен айналыса алмадыңыз деген сөз. Демек, сіз жұмысты да жарытып істей алмайсыз. Міне, осындай қарапайым ғана қатып қалған қағидаттың көмегімен еңбекқор Жапония өз халқын ажырасу деген ауыр індеттен сақтап отыр.
Енді, осындай әдемі, ешкімге зиян келтірмейтін PR амалдарды халыққа ұсынып, қолданып, белгілі бір нәтижеге жету және оны ұстап тұру біздің қолымызда. Жоғарыда мысал ретінде көрсетілген амалдарды біз өзімізге қолданып, ажырасу деген жаман дерттен қоғамды айықтыра білсек, қазақ PR-ның жарқын жеңісі сол болмақ.
Өкінішке орай, бұнымен қазақ жастарының мәселесі бітіп қалған жоқ. Қоғам мен мемлекеттің, Қазақстанымыздың саяси жағдайының бас ауруына айналып кеткен тағы бір проблема — жастар арасындағы жұмыссыздық. Бұл қиыншылық тек экономикалық жағынан ғана емес, моральдық тұрғыдан да ел тұрғындарына әсер етіп, тіпті, өмірлеріне қауіп туғызып жатыр. Жағдайды терең түсіну үшін жұмыссыздықтың салдарына келейік.
Жастар арасында кең тараған жұмыссыздық салдары:
• Әлі бұғанасы қатпаған жас екі қолға бір күрек таппай жүрген кезі — теріс ағымға еріп кетуге ең қолайлы сәт болып есептеледі. Бұндай жастар әлеуметтік қорғаныш қабаты әлсіз болып келіп, сауаттылығы да төмен болады. Сол себепті, жат ағымға ілесіп, от басқан жастардың көбі өткен өмірлерінде жұмыссыздар екені мәлім болып жатады.
• Ал, көзінде жарқылы, жүрегінде нұры бар жастар жағы Отанынан қолдау таппағаннан кейін шетел асып, білімдері мен қайрат, күштерін өзге елге тәрк етуге кетіп қалуда.
• Жоғарыда қозғап, шешу жолдары ұсынылған ажырасу проблемасы да осы жұмыссыздықтың бір салдары болып келеді. Өйткені, үйде береке болмағаннан кейін татулық пен түсіністіктің орнауы да қиын.
Мәселенің салдарына тоқталып болсақ, оны PR акциялар арқылы шешу жолдарын қарастырайық. Әлемдік тәжірибе дәлелдегендей, не нәрсеге болсын, адамды эмоционалдық тұрғыда қызықтырған жағдайда ғана, оң нәтижеге жету соғұрлым оңай болмақ.
1) Қарапайым отбасынан шығып, зор жетістіктерге жеткен жандарды барынша жарнамалау. Ол үшін олардың қатысымен болатын БАҚ-тағы материалдарды көбейтіп, әлеуметті желілерде де жетістікке жеткен жас өрендердің танымалдылығын арттыру керек. Бұл кейс құрылымы жағынан 1999 жылы Барби қолданған “Армандар елшісі” акциясына ұқсайды.
2) Жастардың іс бастау үшін алатын несиелеріне аз пайыздық мөлшерлеме қосып, бұл амалды да БАҚ пен әлеуметтік желілерде кеңінен тарату керек.
3) Жеке компанияларға, өндірістік құрылымдар мен басқа да жұмыс беруші органдарға жастарды жұмысқа көптеп алуы үшін ынталандыру шараларын жасау. Мысалы, салық мөлшерін азайу, мемлекеттік сыйақы беру, кәсіпті дамытудағы кедергілерге жеңілдік беру сияқты амалдарды қолдану.
Әрине, ұсынылып отырған бұл идеялар бір адамның күшімен жүзеге асып кетпесі анық, алайда болашағымыздың кепілі болып отырған жастар тағдырын жақсарту үшін жасалған амалдар — ертеңгі өмірімізге аянбай, алаңдамай аяқ басу деген сөз.
Елбасының бастамасымен 2019 жыл Қазақстанда Жастар Жылы болып аталып өтпек. Үкімет пен биліктің бұл жылға жоспарлары алдақашан жазылып қойса да, PR маманы ретінде біз де ұсыныстар тастаудан жалықпаймыз. Сонымен Жастар Жылына арналған ұсыныстар мен идеялар:
• Қазақстанда жастар дегенде жасы 18-30 жас аралығындағы етек-жеңін жинаған әлеуметтік топ еске түседі. Негізінен жас деген түсінікті 14-29 жас аралығынан бастаған жөн. Себебі, қазіргі зулаған өмір ағымында жасөспірімдердің де қоғамдық өмірге араласуы маңызды тармақтардың бірі болып саналады. Соған орай жасөспірімдерге арнап, бір сәтте өтіп кететін науқандық шаралар емес, толыққанда есте қалатын, жасөспірімдердің санасында Барби секіді мықтап орнайтын идеологиялық әсері күшті бағдарламалар өткізу. Бұндай идея көп еңбек пен асқан сыни ойлауды талап еткенімен, болашақта берер пайдасы көп болмақ.
• Қазақстан егемендігін алған сәттен жастардың жағдайын жасауға ұмтылатындығын, жастар мәселесі әрдайым елдің назарында екенін көрсететін Болашақ, Жастар Кадрлық резерві, Серпін, Жас Ұлан, Жас Отан Жастар Қанаты сияқты ұйымдар мен мемлекеттік бағдарламалардың қалың бұқараға, әсіресе, алыс ауыл-аймақтағы жастарға танылуын қадағалау.
• Ауыл жастарын басты назарда ұстау. Өйткені, сапасыз білім мен төмен күнкөріс деңгейінен көбіне жастар жағы жапа шегіп жатады. Сол үшін де, жастар арасындағы қылмыстың бас кейіпкерлері, өкінішке орай, ауыл жастары. Осы олқылықтың орнын толытырып, күшін жою үшін ауыл жастарына арналған акциялар мен бағдарламаларға баса назар аудару.
• Мүмкіндігі шектеулі, бірақ талантты жастар елімізде жетерлік. Солардың еңбек потенциалын көтеріп, олардың ерекше екендігін, жалғыз емес екендіктеріне нық сеніммен қарайтындай іс-шаралар өткізу. Ол дәстүрлі бір күндік концерт немесе қайырымдылық жәрмеңкесі емес, толық циклды шаралар жиыны болуы шарт.
• Тағы бір айта кету керек маңызды дүние, осы іс-шаралардың барлығына мемлекеттік бюджеттен шығын келтірмеу үшін, Жастар Жылының жалындап, жоғары деңгейде өтуіне жеке компанияларды тарттыру керек. Ынталандыруды арттыру үшін “нашар тәртібімен” көзге түскен органдарды алып, абыройларын көтеруге осы іс-шараны қалай өткізіп шығуларына байланысты болатындай етіп келісім-шарт дайындау қажет.
Зерттеу жұмысын қорытындылай келе, Қазақстан жастарына арналған PR акцияларды бастамас бұрын неге аса мән беру керек, соған бір көз жүгіртіп шығайық:
• Қазіргі қазақстандық жастар екі толқынның тумалары: Y және Z. Осы себепті іске кіріспес бұрын осы екі буынның айырмашлықтары мен ерекшеліктерін зерттеп алған дұрыс.
• Қазақстандықтар, соның ішінде жастар, елде болған тарихи және саяси жағдайларға байланысты билингвалар. Яғни, қазақ және орыс тілдерінде қатар ойлайды. Сонымен бірге іштерінде қазақша немесе орысша мүлдем түсінбейтіндері бар. Акцияны қалың жұртшылыққа жібермес бұрын осыны да ескерген абзал.
Жалпы, жұртшылықпен байланыс ғылымының мүмкіндіктері өте көп. Бұл ғылым саласының қаруларын сауатты әрі дұрыс пайдалану арқылы көп нәтижелерге қол жеткізіп, діттеген мақсатқа, көздеген нысанға дәл түсуге болады. PR — идеология мен саясаттың, бизнес пен нарықтың басты серіктесі болып қала бермек. Ал, бұндай күшті серіктесті орнымен әрі сәтті пайдалану тек жақсылықтарға жол ашады.
Эта тема является актуальной, потому что на данный момент в современном мире существует высокоскоростной интернет, различная негативная информация и множество психологических уловок. Каждый уважающий человек должен знать, что им управляют и манипулирует.
Для начала, что же такое реклама? Реклама – это маркетинговая коммуникация, которая использует открыто спонсируемое, не личное сообщение для продвижения или продажи продукта, услуги или идеи. Реклама распространяется через разные средства массовой коммуникации. То есть, это телевидение, радио, наружная реклама, журналы, почтовая рассылка, блоги, а также в основном реклама распространяется через социальные сети. Эти объявление стараются увеличить рост продаж и узнаваемость продуктов, товаров и услуг.