Білім беру мекемелерін басқарудың құрылымы.
ДӘРІСТІҢ ЖОСПАРЫ:
1.Білім беру мекемелерін басқарудың құрылымы
2.Білім беру менеджерінің кәсіби біліктілік өлшемі. ‘
Білім беру менеджерінің кәсіби еңбек тиімділігін артты рудың негізгі өлшемі
мына төмендегілер:
-оңтайландыру (қажеттілік пен жеткіліктілік)дегеніміз мақсатка жету
жолында күш — жігердің жеткіліктіболуы, сондай-ак құралдар мен тиісті мерзімнің
шешімді орындауда мүмкіндіктің мейлінше жасалуы, ол істі оң шешуге әсерін тигізеді;
— субъектінің қызмет тәсілдері мен әдістерінің ти-імділігі, олардың біртұтас азара байланысты болуы;
— менеджмент субъектісінің іс-қимылының наңты жолына жумсалуы. Багдарлама мен жүйелі басқару ісінің үйлесімділігі
— атқарылатын жұмыстың перспективалық багыттылығы
-барлык қимыл іс-әрекеттің қойылған мақсаттар мен міндеттерге Байланысты актуалдығы (кӛкейкестілігі);
-оқу-танымдык процесте оқушылар кызметінің белсенділігі мен дербестігі.
Осы өлшемдерге сәйкес білім беру менеджерінің кыз метін мына төмендегі
5 денгейге бөлмекпіз.
І.Репродуктивті деңгей. Мұнда басшы педагогтар жұмысы туралы ақпар
жинап оны ұжымға хабарлаумен ғана шектсліп кәсіби оқу-тәрбие жұмысының
кейбір түрін ғана атап өте алады.
2.Икемделген — басшы педагогтың кейбір істеріндегі мәнді сәттерді ғана
анықтауға қабілеті жетеді, соны ұжымға икемдеп, таратуға тырысады.
3 Оқшауланган улгі — басшы мұнда педагогикалык қызметтің кейбір
аспектілерін ғана ҥлгі етіп алуға қабілетті, оны педагогтармен оқу – тәрбие
процесінің бір бөлігінде ғана пайдалана алады.
4.Жүйеленген үлгі бойынша менеджер білім берудін актуалды мәселелері
Төңерегінде оқу-тәрбие жұмысын жүйелі үлгі бойынша атқаруга, оны дамытуга
қабілеттілігі жетеді
З.Экстраполяциялық — мұнда басшы әлеуметтік прогрестің даму бағытын
болжай отырып, педагогикалык ұжым алдына білім берудің перспективалык
моделін ұсынады.
Педагогикалық жүйенің тиімдІлігін арттыруда менеджердің рөлі
Білім беру мекемесінің басшылық қызметін, құрылымын айкындауда білім,
беру менеджерінің жеке субъскті ретіндсгі рөлі, оның жеке кабілеттілік
сипаттамалары сөз жоқ, маңызды мәнге ие. Оған дәлел ретінде мына төмендегі
оның жеке басына байланысты тұлғалык қабілеттсрін айтсақ та жеткілікті.
— жоғарғы оқу орнын, кәсіптік білім беру мекемесін, фа -культет, кафедра, оку тобын сол салада арнайы білімі бар ма -маннның басқаруы
— жаңа жағдайларға байланысты басқару тәжірибесі мен ұжыммен тіл таба білу кабілеттілігі:-әрбір құрылым жүйесіндегі басшылардың
жеке компоненттерін қалыптастыру;- кәсіби білім мекемесі басшысының сол
салада жетекшімаман болуы; -педагогикалык және окушылар ұжымының баскару
ерекшелігін білу:басшының педагогикалық творчество мен инновацияға
көзкарасы;басшының құрылымды басқарудағы иерархиялык дең-гейі:
Менеджер кызметінде жетістіктері жету мүмкіндіктерін тежейтін
факторлар да жиі кездеседі, олардың катарында: -көп жағдайда өзін баскара
алмауы.Өз уакытынтиімді пайдалана алмайды, күш куатын мардымсыз
нәрселергежұмсайды, бойындағы стресс жағдайларды жеңе алмайды,
карамағындағылармен жиі кикілжіңге келеді, кейде тіпті кьіз -балыққа салынады.
-жеке құндылықтарын жайып жіберу. Өзінің жеке касиеттері мен іжтің максатын дҧрыс түсінбеу.
— жеке максаттарын жете түсінбеу. Өз жеке басының ісіне, максатына деген түсінігінің жоқтығы. –
Өін- өзі дамытуды тоқтату. Жаңа өмірге,жұмыс жағдайына, түрлі өзгерістерге құлқының
жоқтығы, бейімде- луге әрскеттенбеуі.келесі мәселеге тірелу сәттерінде дҧрыс шешім қабылдай
алмауы. Күрделі жағдаяттарда дұрыс шешім қабылдауға стратегиялық мүмкіндігінің
төмендігі, педагогикалық та, басшылык жасау да қабілетінің жетіспеуі.
-творчестволык мҥмкіндігінің жетімсіздігі. Жаңа идеяларды іске асырудагы
қабілетінің жетпеуі.Оны өздігіненжҥзеге асыра алмауы.
-адамдармен тілтабысуы қиын .Өзін қоршаған адамдарга әсерете алмайды,ол
олардың шешімдеріне мән бергісі келмейді.Баскару жұмысының ерекшеліктсрін жеткілікті дәре жеде ұғынбауы. Ескі авторитарлық, өктемшіл әдіспен басқару шырмауынан шыға алмайтын,
карамағындағыларды жаңа жағдайда жұмыс істеуге жұмылдыруға қабілетсіздігі.
— Басшылык дағдысының жетімсіздігі.Қарамагындағылардың кызметі мен іс-әрекетін баскаруда
практикалык дағды мен икемділіктің жетіспеуі.
— Үйретуге қабілетсіздігі.Қарамағындағыларды тиісті талап тұрғысында үйретуге, көмек беруге кұқықсыздығы, я кабілетінің жоқтығы.
— ұжымды қалыптастыру кабілетінің төмендігі. Оқу топтары мен педагогикалық ұжымды тиімді басқару мен да мытуға дәрменсіздігі.
— педагогикалык және әкімшілік басқару кабілетінің жоқтығы.Білім беруді
ұйымдастыру менеджерінің басқару,оқыту мен тәрбиелеу ісінен мүлдем
бейхабар,кездейсоқ тағайындалған қызметкер.
1 Педагогикалық менеджмент баскару заңдарына негізделеді, сондай-ақ
психология және педагогика ғылымдары заңдылықтарына да арқа сүйейді, яғни
ғылыми негіздемесі бар
2.Білім беру ісінің менеджері қызметін тиімді ұйымдастыру — оның жеке
мінездері мен педагогикалық шеберлігімен, басқару қабілеттілігімен де
сипатталады.
З.Ғылыми негізде басқару, психологиялық және жеке адамгершілік касиеттер
білім беру менеджеріне оны оқу тәрбие жұмысына колдануға,көшіруге толық
мүмкіндік береді. Бұл педагогикалык менеджменттің әрі ғылым, әрі өнер екен дігін
дәлелдейді.
-Кәсіптік мектеп менеджері,өз карамағындағыларымен кикілжіңсіз. әрі тиімді істсй алуы үшін оның кажетті білім коры болуы керек.
-Кәсіптік мектеп менеджері жоғары білікті педагог болуы қажет
-Басқару теориясын менгермей-ақ,менеджер қызметіне жаксы басшы болса жеткілікті.