Адамзат қоғамының тіршілік процестері жермен ажырамас байланыста болады. Өндірісті және өндірістік күшін дамытуда, соның ішінде халық шаруашылығының барлық туралы дамыту және орналастыру кезінде табиғатқа, ал ауыл және орман шаруашылығы үшін негізгi өндіріс құралы болып отырған жерге кері әcepiн тигізуде. Сондықтан ауылшаруашылығы өндірісінде жерді рационалды және ғылыми негізделген талаптар бойынша пайдалану өте маңызды.
Топырақтың құнарлығы оның баға жетпес табиғи қасиеті, ол
көбінесе адамның жерге әcepiнe байланысты. Біздің елімізде табиғи
ресурстарды сақтау және қорғау міндеті конституциялық деңгейде
бекітілген. Қазақстан Республикасының Конституциясының (1995
ж.) 31- бабында «Мемлекет, адам денсаулығы мен өмір сүрүге
қолайлы, қоршаған ортаны қорғауды мақсат етіп қояды. Адамның
денсаулығы мен өміріне қатер төндіретін деректер мен жайттарды лауазымды адамдардың жасыруы заңға сәйкес жауапкершілікке әкеп соғады». Ал ҚР Конституциясының 38-бабы бойынша «ҚР азаматтары табиғатты сақтауға және табиғат бай-лықтарына ұқыпты қарауға міндетті».
Республиканың даму стратегиясын орындау үшін, табиғатты қорғау мәселелері мен талаптарын экономикалық саясатқа енгізе отырып, ұлттық қайта құру экономикасын пайдалану қажет. Адамзат қоғамының барлық даму сатыларында непзгі өндіріс құралы ретінде жер маңызды табиғи ресурс болып келген және болады. Алайда жер заңын бұзу және немқұрайлы қарау фактілері әлі де азаймаған.
Бірақ жерді құқықтың қорғау мен жер пайдалану және жерге меншік құқықтарын қорғау ұқсас болғанымен, оларды мазмұны арқылы ажырату қажет. Біріншісінде — құқықтық қатынас объектіici ретінде тікелей жермен бipre оның элементтері және комплекстері құрастырылады, яғни табиғатты қорғауға қатысты мәселелер, ал екіншісінде — объект ретінде жерге меншік құқығы немесе жерді пайдалану құқығы жатады, яғни құқық қорғау объектілері. Мемлекеттік жерге меншік құқығын қорғауға тиісті қасиеттер, жерді табиғи дене ретінде қорғауға және керісінше ешқандай әсерін тигізбейді. Мысалы, жер учаскесін өз бетімен басып алу жерге меншік құқығын бұзудың ең күрделі түрі, бірак, ол барлық жағдайда жерді бүлдірумен байланысты болмайды, онда ол табиғат қорғау нормаларын бұзбауы мүмкін.
Қазақстан Республикасының “Жер туралы* заңына сәйкес жер учаскесі меншік иелері мен жер пайдаланушылар топырақ өнімділігін көтеруге, өндірістің табиғатты қорғау технологиясын қолданып жерді қорғау шараларын жүзеге асыру, өзінің шаруашы-
лық іс- әрекеттері нәтижесінде экономикалық; жағдайдың нашарлығы.