Электр тартылымға арналған сымдар, кабельдер және шнурлар

Электр сымдары, кабельдері және шнурлары электр энергияны беруге және электр қондырғылар мен электр жабдықтардың элементтерін жалғауға арналған.

Кабель – бір немесе бірнеше бірге өрілген оқшауланған тарамдар, металл немесе бейметалл қабықшада жабылған, электр тоғын өткізу үшін арналған.

Сым – бұл бір немесе бірнеше өрілген талсымдар немесе оқшауламаланған тарамдар, талшық материалдардан, талсымдардан немесе жұқа фальцеленген металлдан бетіне жабылған жеңіл қабықша (орама, қабық) болуы мүмкін.

Электрлік шнур – бұл иілгіштігі жоғартылған оқшауламаланған тарамдарымен сым. Оны жылжымалы құрылғылары бар (ерекше тұрмыстық, тұрмыстық электр аспаптарымен өте кеңінен қолданылады – өтек, плитка, стөл шамы және басқаларда) электр қондырғыларды және электр жабдықтарды жалғау үшін пайдаланылады.

Сымдар болады: оқшауланбаған (жалаңаш) және оқшауланған, ток жүретін тарамдары электр оқшауламалық материалдармен жабылған.

Оқшауланған сымдар бөлінеді: монтаждаушы, орнатушы және басқалар.

Монтаждаушы сымдар электрлік, радиотехникалық және с.с. құрылғылардағы электр сұлбаларын жалғау үшін пайдаланылады.

Орнатушы сымдар төменгі кернеулі тарату тораптарын, яғни электр тартылымдарды монтаждау үшін қолданылады. Олар болады: қорғалмағандар және қорғалғандар.

Қорғалған сымның электр оқшаулама бетінде, механикалық зақымдалудан қорғау үшін металл немесе басқа қабықша болады. Қабықша жұқа (0,3мм) болат мырышталған талсымнан, фальцеленген жұқа металл лентадан (0,25-0,3мм) тігілген және басқалардан жасалған қабық түрінде болуы мүмкін.

Қорғалмаған сымның мұндай қабықшасы болмайды, бірақ механикалық зақымдалудан сымдардың оқшауламасын қорғамайтын орама немесе иірген жіптен қабығы болуы мүмкін.

Сымдар бөлінеді: ток өткізетін тарам материалымен (Аl — алюминий, Cu — мыс), тарамдардың санымен (бір- және көптарамдылар), қиыстырмаларымен (бір- және көпталсымдық тарамдар) дөңгелек және жалпақ сымдар, тарамдардың оқшауламасымен (резеңке, полиэтилен, поливинилхлорид, найриттік), тарамдардың қимасымен (0,35…800 мм2 – мыс тарамдарымен, 2,5…800 мм2 – алюминий тарамдарымен).

Сымдарды әріптермен маркілейді, олардан кейін сандармен саны, тарам қимасының ауданы жазылады. Сымдардың маркісін белгілеу құрылымы мынадай: 1-ші әріп ток өткізетін тарамдардың материалын белгілейді (А-алюминий, А болмауы — мыс); 2-ші әріп (немесе екі) – аталуы және қиыстырмасы (П – дөңгелек сым, ПП – жалпақ сым); 3-ші әріп – оқшаулама тегі (Р – резеңке, В — поливинилхлорид, П — полиэтилен, Н — найрит). 4-ші орында, егер болса, қорғаушы жабықшалардың және қабықшалардың сипаттамалары қойылады (В — поливинилхлоридтік, Н – жанбайтын хлорпрендік қабықша, Л – мақтақағаздық иірген жіптен жасалған қабық, лакпен жабылған, Ф – фальцтелген қабықша) және басқалар.

Ток өткізгіш мыс иілгіш көпталсымдық тарамды белгілеу резеңкелік (Р) немесе поливинилхлоридтік (В) оқшауламасынан кейін (Г) әрпі қойылады.

Жалпақ сымдар жарыққа төзімді пластикаттан жасайды, бөлектеуші негіздемеден жабық төсемге арналған және С әрпімен белгіленеді, оны сым маркінің аяғында қояды.

Резеңкелік оқшауламасымен бір- және көптарамдық сымдар, қабықта, шірімділікке қарсы құрамы сіңірілген, жанбайтын құбырларда төсеу үшін арналған, сым маркісінің аяғында ТО қосымша әріптерімен белгілейді.

Қазіргі уақытта электр тартылымдар үшін алюминий тарамдары бар негізінде сымдар мен кабелдер қолданылады. Мыс тарамдарымен тек ЭҚЕ-де айтылған жағдайларда қолданылады, мысалы, қопарылысқа қауіпті үйжайларда, жауапты тізбектер үшін (лифттердің кабиналары мен шахталары) және басқалар.

Ауыл шаруашылығында негізінде алюминий тарамдарымен қорғалмаған орнату сымдары қолданылады. Ток өткізгіш тарамдардың көлденең қимасы мм2-та өлшенеді.

АППР – бөлгіш қабыршақпен жалпақ, резеңке оқшауламасымен, жануға таралмайтын, 2-, 3-, 4-тарамдық 2,5…10мм2 қимасымен ағаш негіздеме бойымен тікелей төсеу үшін. Мал шаруашылық үйжайларында қолданылады.

АПР – алюминийлік біртарамдық резеңкелік оқшауламасымен мақтақағаздық иірген жіптен жасалған қабықта, шірімділікке қарсы құрамы сіңірілген. Құрғақ және ылғалды үйжайларда оқшаулаушы тіреулерде (роликтерде, изоляторларда, клицаларда), құбырларда, астауларда және қораптарда төсеу үшін арналған.

АПРВ – резеңкелік оқшауламасымен поливинилхлоридтік қабықшада, 1- немесе 2-тарамдық 2,5…16 мм2. АПР сияқты, қолданлады.

АПРН – ол да, бірақ найриттік қабықшада (ерекше резеңке, жануға таралмайтын) жанбайтын және қиынжанатын негіздеме бойымен ашық төсеу үшін (1-тарамдық, 2,5…120 мм2 қимасымен).

АПРИ – резеңке оқшауламасымен, қорғаушы қасиеттерімен иеленген. 1-тарамдық, 2,5…120 мм2 қимасымен, дымқыл және құрғақ үйжайларда төсеу үшін.

АПРТО – резеңкелік оқшауламасымен, мақтақағаздық иірілген жіптен жасалған қабықта, шірімділікке қарсы құрамымен сіңірілген, жанбайтын құбырларда төсеу үшін, 1, 2, 3, 7, 10 және 14 тарамдардың санымен, 2,5…120 мм2 қимасымен.

АПП – өздігімен өшетін полиэтиленнен жасалған оқшауламасымен, 1-тарамды, 2,5…120мм2 қимасымен құбырларда, құрылыс қиыстырмаларының қуыстарында, астауларда, қораптарда, плинтустарда төсеуге арналған.

АППП – бұл да, АПП сияқты, бірақ жалпақ бөлгіш қабыршақпен, жанбайтын беттердің бойымен ашық тартуға арналған.

АПВ – поливинилхлоридтік оқшауламасымен, 1-тарамды, құбырларда, құрылыс қиыстырмаларының қуыстарында, астауларда, қораптарда, төсеуге арналған.

АПППС – бұл да, АППП сияқты, бірақ жабық электр тартылымға арналған.

АППВС – бұл да, АППВ сияқты, бірақ бөлгіш негіздемесіз жабық тартылымға арналған.

Барлық келтірілген сымдар (АППР басқасы) мыс тарамдарымен аналогтары бар, олар фермаларда өте шектелген түрде қолданылады. Қорғалмаған орнату сымдары қоршаған ортаның температурасы -40-тан +50ºС-ға дейін және салыстырмалы ылғалдылығы 95±3% болған кезде эксплуатациялау үшін арналған.

Қорғалған сымдар АПРФ және ПРФ алюминий және мыс тарамдарымен (1-3) резеңке оқшауламасымен жұқа металл фальцеленген қабықшада, ыстық үйжайларда қолданылады. Мыс сымдары ПРП, ПРРП резеңке оқшауламасымен (резеңке қабықшасымен) және болат мырышталған талсымдардан жасалған қабықпен, шеберханаларда пайдаланылады.

Арқансымдық электр тартылымдарды орындау үшін алыпжүруші арқансыммен сымдар шығарылады.

АРТ – резеңке оқшауламасымен алыпжүруші арқансымымен, 2- және 4-тарамды, 2,5…35мм2 қимасымен, үйжайдың ішінде тартуға арналған, жоғартылған механикалық беріктілігімен.

АВТ – поливинилхлоридтік оқшауламасымен, 2- және 4-тарамды, 2,5…16 мм2 қимасымен, арқансыммен сыртқы төсемге арналған (үйге кірмелерінде).

АВТВ – бұл да, АВТ сияқты, бірақ үйжайдың ішінде төсеуге арналған.

АВТУ – бұл да, бірақ күшейтілген арқансыммен.

АВТС – бұл да, АВТ сияқты, ауыл шаруашылығына арналған. Ауыл шаруашылық үйжайларында ішкі арқансымдық тартылымдар үшін және ауылдық жерлерде тұрғын үйлерге әуе кірмелері үшін қолданылады.

Жылжымалы және тасымалданатын электр машиналары үшін, тұрмысқа арналған жылжымайтын қондырғылар үшін баусымдар (шнурлар) қолданылады:

ШВВ, ШВП, ШРС және басқалар 2- немесе 3-тарамдарымен.

Ток өткізгіш тарамдар, мыс талсымдардан бұралған, 0,2…4мм2 қимасымен, поливинилхлоридтік оқшауламасымен (В) және қабықшасымен (В), жалпақ параллельді қойылған тарамдармен (П), резеңкелік оқшауламасымен және резеңкелік қабықшасымен (Р), бұралған тарамдарымен (С), иілгіштер.

ШВВ – поливинилхлоридтік оқшауламасымен және қабықшасымен баусым (шнур).

ШВП – поливинилхлоридтік оқшауламасымен, жалпақ параллельді қойылған тарамдармен (П) баусым (шнур).

ШРС – резеңкелік оқшауламасымен және резеңкелік қабықшасымен, бұралған тарамдарымен (С).

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *