Жан серігі — жұмбақ жыр…

 Фотометрия Жылаттың сен, Жұбаттың сен, Жүдеттің,Көлеңкелі шын бейнесін аптамның.Тым құрыса тұтқын болған жүректің,Жазығы не?Соны айтсаншы қатпар мұң. Жарқыратшы,Барша әлемді дәл қазір.Ағын өтсін…Арманыма бұрылып.Сәуле шашып, қадам басып алға жүр,Жарық беріп, алып келіп, тығылып. Қайғы десең…Қателестің, шатастың.Оны айтатын, молайтатын құрғақ зіл.Ол бір Ары қарай оқу …

Анама жыр арнаймын мен әуелі

Анама Баласын қашанда Ана мәпелеген,Асқар тау — баласы үшін Әке деген.Сыйлаған маған өмір сіздер үшін,Өмірге жыр сәбиді әкелем мен. Анама жыр арнаймын мен әуелі,Алманың ағашындай ол- мәуелі.Анадан өсіп, өніп, өрбідік қой,Сондықтан Ана жолы ең әуелі. Анашым — мақтанышым өзің менің,Болмасын Ары қарай оқу …

ҚАРАБЕК БАТЫР ЖЫРЫ

Бұл жырдың екі нұсқасы бар. Бірінші нұсқасы «Қарабек» деп аталады. Оны 1940 жылы, Қызылорда облысы, Арал ауданынан ССР Ғылым академиясының қазақ филалы ұйымдастырған экспедиция жинаған. Экспедиция мүшесі Асайын Хангелдин. Жырды экпедицияға тапсырған сол елдің тұрғыны Бітімбаев Жаңаберген  (1886-1953), ол Арал Ары қарай оқу …

Қазіргі қазақ тілінде сирек қолданылатын сөздерге түсіндірме

Самсөз –  дағдарып, тоқтап қалу (Самсөз болып тұрады-ай). Сандал  (сәндел)  – ұста дүкеніндегі темір соғатын төс бекітілген орнықты жаңғырық ағаш (Ұста соққан сандалдай). Сүлеймін –  діни аңыздарда су мен жердің иесі, хайуандардың тілін біледі деп есептеледі. Ұлфат –  дос болған Ары қарай оқу …

Қазіргі қазақ тілінде сирек қолданылатын сөздерге түсіндірме

Кәләм – құран, діни кітап. Кәнәп – өте жұқа, жұмсақ жібектің бір түрі (Кәнәп деген жібектей). Кәтеп – нардың өркешін сақтайтын, жүк арту үшін ағаштан жасалған қом (Кәтепті қара нармысың). Кебек – кішкене құс (Қалып жүр басым кебекке-ай). Таршылыққа кездесіп Ары қарай оқу …

Қазіргі қазақ тілінде сирек қолданылатын сөздерге түсіндірме

Адырна – садаққа байлайтын, қайыстан өріп жасалған бау (Алты арқан адырна). Азау – Азов теңізінің көне аты (Енді Азаудың қаласы). Ақдәстәр – бас киім орнына ақ матамен (дәстәмен) басып орайтын болған, соны айтып отыр (Ақдәстәрі басында). Ансат – жеңілдік, сәті Ары қарай оқу …

Өтірік өлең

Жүк артып инелікке ерте көштім, Шүйкелеп  сары майдан арқан естім. Мұртына  шегірткенің ат арқандап,   Дегенде өлдім-талдым әрең шештім. Міндім де ақсақ қоңыз аяңдадым, Апырмай, сол қоянның семізін-ай, Көтеріп қоңызыма қоя алмадым!..   Үш жаста мергеншілік кәсіп қылдым, Ши оқпен  Ары қарай оқу …

ТҮЛКІ МЕН ҚЫРҒАУЫЛ

Бір күні түлкі қалың ағашты аралап келіп жатып, ағаштың басында отырған қырғауылды көреді де, жақындап келіп: – Сәлеметсіз бе, қырғауылым, халің қалай? – дейді.  Қырғауыл: – Жақсы, өзің қалай тұрасың? – дейді. Түлкі: – Жерге түсіп сөйлесеңіз қайтеді, бір құлағым Ары қарай оқу …

АҚ ТИІН МЕН ҚАСҚЫР

Бір күні ақ тиін бұтақтан бұтаққа қарғып жүріп, ұйықтап жатқан қасқырдың үстіне құлайды. Қасқыр қарғып тұрып оны жегісі келеді.  Ақ тиін жалынып: – Мені жеме, жібер? – дейді. – Жарайды, жіберейін, бірақ сен маған айт: неліктен сендер әр уақытта шат Ары қарай оқу …

АРЫСТАН МЕН ТҮЛКІ

Арыстан қартаяды. Аңдарды бұрынғыдай аулай алмайтын болады. Енді аңдарды айламен аулағысы келеді. Өзі үңгірде жатады да: – Аурумын, жүруге әлім жоқ, – деп, барлық аңдарға хабар таратады.  Аңдар бір-бірлеп арыстанның халін білуге келеді. Арыстан аңдардың біреуін де қайтармайды. Бәрі де Ары қарай оқу …