Эксперименттер ұғымының анықтамасы

Эксперименттер ұғымының анықтамасы. Эксперименттердің типтері: зертханалық, далалық. Эксперимент жүргізуді ұйымдастыру

Бақыланатындардың біртипті топтарын таңдау, оларға әр түрлі тапсырмалар беру, нәтижелерге әсер ететін факторларды бақылау және топ реакцияларындағы айырмашылықтарды салыстыру жолымен бастапқы ақпараттар жинау, эксперименттік зерттеулер болып түсіндіріледі. Мысалы, әр түрлі бағаларға реакцияларды анықтау бойынша. Өзге, зерттелетін параметрлердің әсерін бақылауды сақтау жағдайында тәуелді өзгермелілерге олардың әсер ету дәрежелерін анықтау мақсатында тәуелсіз өзгермелілермен айла-шарғы (манипуляция) жасау эксперимент деп аталады. Тәуелсіз өзгермелілер эксперимент жасаушының (бағаға, жарнамаға жұмсалатын шығынға және т.б.) қалауы бойынша өзгеруі мүмкін, сол мезгілде тәуелді өзгермелілер (сату көлемі, нарықтық үлестің көрсеткіші) іс жүзінде оның тікелей басқару аясында болмайды.
Эксперименттердің екі түрі бөлінеді: зертханалық және далалық. Жанама факторлардың әсерін жоққа шығару мақсатында, оны жүргізу кезінде белгілі бір жасанды жағдайлар сақталатын эксперименттер зертханалыққа жатады. Мысалы, жарнамалардың әр түрлі түрлеріне сатып алушылардың реакцияларын бағалау кезінде, жынысы, жас мөлшері, әлеуметтік жағдайы және т.б. тұрғыдан олар репрезентативті болған, сатып алушыларды шақыруға болады. Жанама факторларды бақылаудан өзге, зертханалық эксперменттер, сондай-ақ аса арзан тұратын болып саналады және өзін жүзеге асыруға аз уақытты қажет етеді.
Жарнамалық хабарларды есте ұстау мен ұмыту деңгейлерін экперименттік зерттеу нәтижелерін мысал ретінде келтіруге болады. Эксперименттер көрсеткендей, жарнамадан алған ақпаратқа сенушілік әсерін сақтайтын адамдардың үлесі, уақыт аралығында геометрия заңы бойынша өзгереді. Алайда, есте сақтау қабілетінің төмендеу жылдамдығы, нені есте сақтау керек екендігіне байланысты, аса өзгешеленеді. Мысалы, жарнамалық хабар тақырыбы, оның көзіне (түп дерегіне) қарағанда есте жақсырақ сақталады. Жарнамалық хабардың негізі болып қаланған дәлелдер, есте бәрінен нашар сақталады. Жарнамалық хабардың тақырыбын, сол сияқты көзі мен дәлелдерді есте сақтау қабілеті, жарнамалық хабар пайда болғаннан кейінгі алғашқы апта ішінде күрт төмендейді. Демек, жарнамаға жұмсалатын шығындарды анықтау үшін жарнама берушінің мерзімі өте қысқа немесе жарнама қайталануды қажет етеді. Зерттеу нәтижесінде, бірінші толқында алты қайталаудан тұратын және оны есте сақтау қабілетінің 60%-ға тең деңгейін қамтамасыз ететін, жарнамалық телехабар тарату компаниясы, егер есте сақтаудың аталмыш деңгейін 20%-дан төмен түсіргісі келмесе, жарнама беруді үш айдан артыққа үзбеуі тиіс. Бұл жерде сөз, орташалау бағалар туралы ғана болып отырған жоқ. Нақты бағалау үлкен шекте жарнаманың құндылығына, оны орындаудың шығармашылық деңгейіне байланысты болады.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *