Мұнай мен газды тасымалдауда және өңдеуде аварияға қарсы профилактикалық шаралар

 Мұнай мен газды тасымалдауда және өңдеуде аварияға қарсы профилактикалық шаралар

 

Мұнай-газ саласының объектілеріндегі авариялық жағдайға жол бермеудегіпрофилактикалық шараларды жасау және өткізу үшін шаралар жоспарын құрастырған жөн. Бұл жоспарда авария және авариялық жағдайларды болдырмау бойынша барлық шаралар қарастырылуы қажет.

Профилактикалық шаралар жоспарына кіретін негізгі шаралар:

  1. Мамандарды оқыту және даярлау.
  2. Авариялық жағдайға әкелетін қауіп-қатердің өртке қауіпін, жартысқа қауіпін және басқа да факторларын анықтау және қауіптілігін бағалау. Осы факторларды жоюда шараларқолдану.
  3. Авариялық жағдайға әкелетін технология мен объектінің осал жерлерін ашып, технология және материалдарды сынақтан өткізу. Осал жерлер мәселесін шешуге арналған шаралар қабылдау.
  4. Аварияға, жартысқа қарсы және басқа да прибор мен құралдарды орналастырудың оптималды сұзбанұсқасын жасау.
  5. Өртке қарсы жүйенің автоматты сызба-нұсқасын құру әрі қарай игеру.
  6. Автоматтың реттеуге және игеру, арнайы құралдар мен приборларды қосу жүйелерін құру.
  7. Түгтік, дыбыстың және т.б. белгіберулер мен алдын-ала ескерту жүйелерін жасау және әрі қарай дамыту.

Аварияны болдырмаудың профилактикалық шаралары жоспарына мына төмендегілер кіреді:

  1. Мүмкін болатын өрт, жарылыс және т.б. инцидент кезінде есеп беру реті;
  2. Авариялық жағдай эвакуация реті;
  3. Негізге жабдықпен жұмыс жасайтын жұмыскердің әрекет ету реті;
  4. Өрт, газдан қорғау және медициналық қызметтің міндеттері және олардың міндеттері.

Мұнай-газ салаларындағы қызметкерлердің, авария болатын территорияға жақын орналасқан объектілер мен тұрғындардың денсаулығын сақтау және медициналық қорғау мақсатымен жоспарда келесі міндеттердің шешілу қажеттігі қарастырылған:

  1. Аса қауіпті өндіріс объектілеріндегі авариялық жағдайлардың түсу қауіпіне  төмендету;
  2. Аса қауіпті өндірістің өмір сүріп жатқан адамдар ортасына тигізер әсері және оларды жою;
  3. Кәсіпорындар және обхектілеріндегі жұмыс жасайтын тұлғаларды және реабилитациясы, диагностикасы, профилактикасы жүйесінің медицина ғылымы мен техникасы дамуының қазіргі замаңға сай деңгейін құру, сонымен қатар естуай территориядағы тұрғындарға кеңес беру – диагностикалық қызмет ету.

Мұнай-газ скважиналарының жабдықтары мен теңіз кенорындарын еңгізу кезіндегі Каспий теңізінің ластануы мен авариялық жағдайларды болдырмауға арналған негізгі шараларды қарастырайық.

Теңіз кәсібінде ұңғыма жұмыстарын күн сайын бақылай отырып ұңғыма дебитін арттыруда және жабдықтардың орнатылу мерзімін сақтау мақсатында геолого-техникалық шаралар өткізу міндетті [181,247]. Ұңғыма жұмысының орнатылған режимін сақтау үшін сәйкесінше авариялық жағдайлардың болдырмаудың мынадай профилактикалық шаралары көптеген зерттеулер нәтижелері бойынша ұсынылды:

  1. Скважинаның сағалық (құйылатын) тексеру;
  2. Қысым параметрлерін өлшеу;
  3. Ұңғыма дебитін өлшеу;
  4. Насос-компрессор трубасын парафинді түзілімдерден тазалау;
  5. Су асты лақтырушы линиларының жіберу қабілетін қалпына келтіру;
  6. Өнімдерінде құм бар скважинаның трубалық кеңістігіндегі сұйықтықты айдау;
  7.   Ұңғыма өнімні буфер қысымын мұнай-газ коллектор қысымынан да төмен қысымға дейін келтіру кезіндегі сыйымдылыққа жіберу;
  8. Дозатор насостарының және т.б. жұмыстарын тексеру.

Ұңғыма дебитін арттыру мақсатында теңіз кәсібінде өткізілетін негізгі геолого-техникалық шараларға төмендегілер жатады:

  1. Станок – тербелмесінің тербелу саны мен жүріс ұзындығын өзгерту;
  2. Жоғары жатқан қабатқа қайта оралу;
  3. Фильтрлерді жетпей және өтіп ату;
  4. Скважинаның ұңғыланатын зоналарын қышқылдық және термоқышқылдық өңдеу;
  5. Гидроүзілу және гидроқышқылдық үзілу;
  6. Скважинаның ұңғыланатын зоналарын химқышқылды ерітінділермен және БАЗ-мен өңдеу;
  7. Термоәсер;
  8. Цоляциялау жұмыстар (тұйықтау жұмыстары);
  9. Құм тығындарын жуу;
  10. Скважинаны жабдықталудың бір әдісінен екінші әдісіне ауыстыру.

Бұл жұмыстарды орындау кезінде авариялық жағдайлар тууы кезінде теңіз мұнайымен, құрамында мұнай, қышқылдар, химиялық ерітінділер және БАЗ бар су мен құммен ластануы мүмкін. Осындай авариялық жағдайларды болдырмау және профилактикасы үшін жоғарыда келтіріп өткен шараларда қолданған ыңғайлы.

Теңіз кенорындарында мұнай және газды шығару, тасымалдауға теңіздің ластануы мен авариялық жағдайларды толығымен болдырмау үшін төмендегілер міндетті:

  1. Солтүстік Каспий шельфиндегі мұнай және газды шығарудың арнайы жағдайларын ескере отырып құрылған ұңғыма өнімдерін жинау және тасымалданудың жаңа технологиялық сызбанұақалары;
  2. Өнеркәсіп орындары мен қалдықтарын жинау мен тасымалдау құрылғылары;
  3. Технолоигялық процесстер мен объектілердің қауіптілігі мен қауіп-қатер бағалау және анализдеу жүйесі;
  4. Автоматтандырылған аварияға қарсы, өртке және жарылыстарға қарсы кешендер;
  5. Қоршаған ортаны қорғау мен қауіпсіздік құралдары (алдын-ала сақтандыратын, белгі беретін қондырғылар, құбырлар, жабдықтар коррозиясы мен эрозиясына белгі бергіштеу;
  6. Мұнай мен газды өңдеу, тасымалдау және шығару процестерін автоматтандыру және телебақылау.

 

14.   Бұрғылау қондырғысы монифольдінің монтажы, лақтыруға қарсы жабдығы және туындайтын қиындықтар                              

 

Бұрғылау қондырғысы монифольдінің монтажды сұлбасы. 3.1-суретте бұрғылау қондырғысы монифольдінің монтажды сұлбасы көрсетілген.

3.1-сурет. Лақтыруға қарсы жабдығы бар циркуляциялық жүйенің монтаждық сұлбасы

1-бұрғылау сорабы; 2-стояк; 3-бұрғылау шлангісі; 4-ұршық; 5-жұмыр кран; 6-жұмысшы құбыр переводнигы; 7-бұрғылау құбыры; 8-АБҚ; 9-қашау; 10-сағалық шұңқырдың патрубогы; 11-түсу сызығы; 12-вибросито;13-бұрғылау ерітіндісінің қабылдау сыйымдылығы; 14-ұңғыманың үстеп құю сызығы; А-превентор; В-бітеу сызығы; С-резервтегі бітеу сызығы; D-дроссельдеу сызығы; Е-резервтегі дроссельдеу сызығы; F-дроссельдеу блогы; G-дроссель; Н-дроссельден тастау сызығы; І-газды сепаратор; J-дегазатор; резервтегі қамба.

Қабатты ашу және ашық  оқпанда сынау үшін — превенторлық қондырғы, бұрғы тізбегінде кері клапан, вертлюгтік ұшпен жалғасқан сағалық манифольд қолданылады. Бекітілген оқпандағы қабатты игеру және сынау үшін — фонтандық арматура пайдаланылады. Превенторларды орнатпас бұрын және сағаға орнатқаннан кейін белгілі қысымда  сынайды.

Газды немесе барлама ұңғы сағасына орнатылған превенторлық қондырғыларды қосымша ауамен сынайды. Превентордардың ұштастырылуы-ұңғының, артық қысым әсерімен, тура және кері жууын қамтамасыз етуімен қатар, сағадағы артық қысымды ақырын төмендетуге және жұмыстан шыққан превенторды жаңа  түріне, герметизациясын бұзбай ауыстыруға мүмкіндік беруі тиіс.

Превентор қондырғыларының  дұрыстығын,  вахта сайын ашылып-жабылуын тексеріп тұру қажет. Аптасына бір рет превенторлардың болтпен  қосылған жерлерінің беріктігін және бұрма құбырларды тексеріп отыру керек. Өнімді қабаттарды қазу кезіндн мұнай, газ өнімдері көтеріліп ашық фонтан болатын жағдайлар да болады. Оларды болдырмау үшін алдын ала профилактикалық  шаралар қолданылуы тиіс. Ол үшін ұңғыдан шығатын жуу сұйығының тығыздығын, оның қамбадағы деңгейін қадағалап отыру керек, қамбаларға арнайы құрылғылар орнатылуы тиісЖуу сұйығы құрамындағы газдың мөлшері мен түрін айқындау үшін автоматтандырылған құрылғы, олардан тазарту мақсатында вакуумдық дегазаторлар орнатылады.

Сорап монифольдтің ең жауапты элементі болып табылады.

Бұрғылау қондырғыларында жоғарғы тығыздау қысымы бар үлкен қуатты сораптарды қолдану оларға техникалық қызмет көрсету талаптарын жоғарылатты. Бұрғылау сораптарын пайдаланған кезде мынаны ескерген жөн: бұрғылау ерітіндісінің (жуу сұйығының) үлкен тығыздау қысымында насостағы немесе оның орамасындағы ақаулар қауіпті авариялар мен жазатайым оқиғалардың себебі болуы мүмкін.

Сораптардың жұмыс тәртібін, пайдалану шарттарын ереже бойынша сақтағанда және оларға дұрыс және уақытылы қызмет көрсетілуін қамтамасыз еткенде ғана олардың сенімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге болады.

Бастапқы жұмыстар бұрғылау сорабын жөндеуден кейін сораптың негізде горизонталь орналасуын тексерумен басталады, өйткені сораптың қисаюы крейцкопфтың және оның бағыттауыштарының тез істен шығуына әкеп соқтырады. Бұрғылау сорабын іске қосардың алдында сыналы раманьдердің күйін байқауды, және де барлық берілістердің қоршалу сенімділігін жүргізу қажет.

Бұрғылау сорабының жасырын түйіндерін байқау сәйкеесінше қақпақтар мен люктерді ашумен жүргізіледі. Клапандар мен олардың нығыздағыштарының күйін клапандық қақпақты ашумен тексереді. Цилиндрлер мен поршеньдерді цилиндрлік қақпақтарды ағытып алып тексереді. Сораптың қозғалмалы бөліктерін байқау сәйкес сорап люктері арқылы жүргізіледі. Ваннадағы майды және оның күйін бақылайды; барлық түйіндердің бекітілуін тексереді.

Пневматикалық компенсаторлар азот немесе ауаның пайдалану нұсқауында көрсетілген қысымымен толтырылуы тиіс.

Сорапты сындық жіберу жіберу ысырмасының толық ашылған жағдайында жүргізіледі. Егер сорап қабылдау сыйымдылығынан жоғары орналасса, онда жіберу алдында сору клапанында сорап қуысын сумен толтырады. Сорап жұмысының басында ашық люктер арқылы крейцкопф пен штоктардың майлануын тексереді, сонан соң люктерді жабады. Сорап жұмысын тексергеннен кейін оның жүктемемен жіберілуін бос жүргізеді.

Бұрғылау сорабын пайдалану кезінде құралдар арқылы оның түйіндерінің күйін бақылайды. Қысымды манометр арқылы анықтайды. Ол, цилиндрлі төлкелерге орнатылған шамаға сәйкес, рұқсат етілген шамадан аспауы тиіс. Сораптың беруін шығынөлшегіш арқылы бақылайды. Клапандар мен цилиндрлер жұмысын тарсыл бойынша бақылайды. Шамадан тыс тарсылдың пайда болуы бұл түйіндер жұмысының нашарлауын білдіреді. Тарсыл штоктың поршеньмен қосылысының немесе цилиндрлі төлкелердің бұзылуынан пайда болуы мүмкін. Подшипниктер мен крейцкопф бағыттауыштары тарсылсыз жұмыс жасауы тиіс. 700С-ден жоғары қызуы қабылданбайды

Бұрғылау сорабын пайдалану процесінде гидравликалық және клапандық қораптардағы бақылау тесіктері арқылы сұйықтың ағуын жүйелі бақылап отыру керек. Сұйықтың ағуы нығыздағыш құрылғылардың тозуын және оларды ауыстыру қажеттілігін көрсетеді.

Сорапта және тығыздау құбырөткізгішінде керең соққылардың пайда болуы қосылыстардағы тығыздықсыз арқылы кему салдарынан қысылған газдың болмайымен түсіндіріледі. Анықталған ақауларды жою қажет, өйткені сорапты әрі қарай пайдалану оның істен шығуына әкеп соғады.

Ауыспалы детальдардың гидравликалық бөліктерін алмастыру кезінде оның орнатылу ережелерін міндетті түрде ескеру керек.Ережелерден тыс ауытқу КПД насосының төмендеуіне және де жеке детальдардың бұзылуына әкеп соғады.

Детальдардың біріккен метальдық төбелері міндетті түрде  таза,құрғақ жәнеақауы болмауы керек.

Тығыздау және тығыздалған төбелері міндетті түрде таза әрі құрғақ болмау керек.

Клапандарды және отырғызылатын беттерді ауыстыру кезінде тығыздыққа және тығыздалған төбелерінің жағдайына аса көңіл аудару керек.

Отырғызылатын бетке қақпақша бекіткенде ол міндетті түрде нық ,герметиканы қамтамассыз етуі қажет.

Отырғызылатын беттің конусы және клапандық қораптағы ұяшықтар таза ,ақаусыз болуы керек.Байқалатын ақаулар немесе кірдең көбеюі отырғызылатын бет пен қораптың әрекеттесуінің герметикасын бұзады және қорап ұяшығының жуу сұйықтығының бұзылуының негізгі себебі болуы мүмкін.

Цилиндірлік втулкаларды ауыстыру кезінде гидроқораптыңішкі төбелерін тексеру керек ,яғни таза әрі тот дақтарының іздері болмауы керек.Осымен қатар втулкалардың тығыздық жинақтарының дұрыстығына аса көңіл бөлу керек.

Штокқа поршенді отырғызар алдында штоктың конустық төбелері және поршенді толық тазартады және құрғақтай сүртіп, содан кейін поршенді конусты штогына гайкамен нық бекітеді.Поршенді отырғызудағы аз ғана әлсіздік штоктың біріккен төбелерінің және жуу сұйықтығының бұзылуына әкеп соғады.

Осы көрсетілген жұмыстарды қосымша тексереді және реттейді.Кривошиптік подшибниктер және трансмиссистік валдар ,істен шыққан сальниктердің бөліктерін алмастырады,саусақтап ,втулкалар бағыттаушы және крейцкопфтың төсемдері ,және де штоктың надставкасы.

Ауыстыруға барлық подшибниктер және стакандар және редуктордың тісті қораптары соеымен қатар барлық тығыздық .Гидравликалық қорапты не алмастырады ,не жөндетеді.Гидравликалық қораптардың негізгі ақаулары болады;төбелердің бұзылуы;тығыздықпен әсерлескен цилиндірлік втулкалар және отырғызылатын беттердің қақпақшалары;цилиндірдің қабатындағы жырықтар;қақпақтарды бекіту үшін шпилькелердің сынуы.Сынған шпилькалар белгілі слесарлық мехаеикалық әдістеммелермен алынады.Ұяшықтын қақпақшаларының бұрғылаудағы жуу сұйығының соңғы төбелері гидравликалық қораптарда келесі механикалық өңдеулер қажетті түрлері мен өлшемдерін алу үшін.Ұяшықтардың қақпақшаларының бұзылған төбелерінің шойын және болатты гидравликалық қораптардың тез қалпына келуі және шығындалған втулкалар ішкі шекті төбелер отырғызылғанбеттердің қақпақшалары болуы мүмкін.

Кривошиптің саусақтарындағы подшибниктің осьтік люфті саусақ арасындағы және бекітпе шайбасының аралығын реттейді.Осымен қатар келесідей аралықта осьтік люфті мен подшибник арасындағы  қалындық аралығы 0,15-0,25мм аралығында алынады.Крейцкопф пенбағытталғанның арасындағы үлкейтілген саңлаулар орнатылған аралықта крейцкопфтың бөлігінің аралығын шеттетеді немесе оларды алмастырады.Жинақталған крейцкопф бағытталғанға еркін және соққысыз қозғалуы керек.Істен шыққан қола втулкалардың шатундары нығыздалады және жанадан орнатылған, яғни крейцкопф саусақтарына бекітілген болуы керек .

Насостың гидравликалық бөліктерін жинақтау кезінде әрекетескен төбелердің тазалығына және жатқызылу беттерінің беріктігіне аса көңіл аударылады.Жергілікті саңлаулардың кез келген үлкендігі,  яғни бұрғылау сұйығының өтуіне рұқсат етілмейді.Олар детальдардың гидроабрацивті жууының негізгі себебі болып табылады.

Жатқызылған беттердің шеткі төбелерінен отырғызылу беттерінің қақпақшаларына ұяшық қақпақша  қораптың төбелерінің әсерлесу сырға тексеріледі және ені 15мм-ден аз болмайтын толық сақина құрастырылуы керек.

Штоктың жатқызылу бетінің шеткі төбелері және поршень сақинамен біртұтас болуы керек және 60% конустың төбесін алу керек.

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *